هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور
هفته نامه عصر ارتباط - اولین و پر تیراژترین هفته نامه iCT کشور

جزییات پیش‌نویس الزامات فعالیت فین‌تک‌ها

بانک مرکزی تصویب و اعلام کرد
بانک مرکزی تصویب و اعلام کرد

هفته قبل پیش‌نویس پیشنهادی بانک مرکزی در خصوص ضوابط فعالیت شرکت‌های موسوم به فین‌تک (پرداخت‌یار) منتشر شد.

در پیش‌نویس ارایه شده از سوی بانک مرکزی آمده است:

نظر به توسعه فضای کسب و کار و شناسایی نیازهای جدید در این حوزه، نهادهای جدیدی به منظور تسهیل پرداخت‌های الکترونیک ظهور کرده‌اند و بر همین اساس کسب وکاری با عنوان پرداخت‌یار در نظام بانکی کشور شکل گرفته است. این ابزار از طریق انعقاد قرارداد با شرکت‌های ارایه‌دهنده خدمات پرداخت، استفاده گروه جدیدی از پذیرندگان را از ابزارهای پذیرش، ممکن کرده و اتصال این پذیرندگان به شبکه الکترونیکی پرداخت کشور را به صورت غیرمستقیم، میسر می‌كند. این شرکت‌ها فعالیتی مشابه اما نه در انطباق کامل، با شرکت‌های تسهیل‌کننده پرداخت در عرف بین‌المللی انجام می‌دهند.

به منظور توسعه شبکه پرداخت و ساماندهی کسب و کارهای جدید، کسب و کار پرداخت‌یار با تعاریف و شرایط مندرج در مستندی به رسمیت شناخته شده و صلاحیت متقاضی پرداخت‌یاری برمبنای همین مستند مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت. شرکت‌های ارایه‌دهنده خدمات پرداخت می‌بایست برمبنای مفاد مندرج در مستند منتشر شده توسط بانک مرکزی که چکیده‌ای از آن را در این مطلب می‌خوانید در خصوص ارزیابی صلاحیت متقاضی پرداخت‌یاری اقدام کنند.

مفاد این سند در شهریورماه 1396 تهیه و تدوین شده و در ابتدای سال 1397 پس از اخذ بازخورد از ذی‌نفعان شبکه پرداخت الکترونیکی کشور مورد بازبینی قرار می‌گیرد.

هدف این سند تبیین فرایند اجرایی فعالیت شرکت‌های پرداخت‌یار و پذیرندگان پشتیبانی شده در حوزه پولی کشور است.

دامنه کاربرد این سند هم پرداخت‌های بدون حضور کارت از جمله پرداخت‌های درون برنامه‌ای مبتنی بر زیرساخت‌های همراه را شامل می‌شود که توسط شرکت‌های پرداخت‌یار مطابق با تعریف ارایه شده در این مستند به شبکه پرداخت کشور ارسال می‌شوند.

 

چیستی و موضوع فعالیت پرداخت‌یار

موضوع فعالیت پرداخت‌یار بازاریابی، انعقاد قرارداد، ارایه خدمات پرداخت و نظارت بر عملکرد پذیرندگان پشتیبانی شده بانکی پس از اتصال آنها به شبکه الکترونیکی پرداخت است.

پرداخت‌یار در واقع شخصی حقوقی است که در چارچوب این سند و براساس قرارداد منعقده با شرکت‌های ارایه‌دهنده خدمات پرداخت و تفاهم‌نامه منعقده با شرکت شاپرک فعالیت می‌کند. پرداخت‌یار پرداخت‌های بدون حضور کارت از جمله پرداخت‌های درون برنامه‌ای مبتنی بر زیرساخت‌های همراه را دریافت کرده و به شبکه شاپرک ارسال می‌کند.

 

شرایط لازم برای استفاده از پرداخت‌یار

استفاده از پرداخت‌یار شرایط اولیه‌ای هم دارد که به این شرح است:

*متقاضی پرداخت‌یاری باید در قالب شرکت تجاری در جمهوری اسلامی ایران به ثبت رسیده باشد.

* هیچ یک از اعضای هیات مدیره و مدیرعامل شرکت متقاضی پرداخت‌یاری نباید دارای سوء‌سابقه در نظام قضایی جمهوری اسلامی ایران باشند.

*هیچ یک از اعضای هیات مدیره و مدیرعامل شرکت متقاضی پرداخت‌یاری نباید بدهی معوق به نظام بانکی جمهوری اسلامی ایران داشته یا دارای سابقه موثر چک برگشتی باشند.

 

الزامات پرداخت‌یاری

آن‌طور که بانک مرکزی اعلام کرده پرداخت‌یار به هیچ عنوان حق مبادرت به انجام فعالیت‌های بانکی و اعتباری را ندارد. همچنین صدور هرگونه ابزار پرداخت، انتشار پول الکترونیک و عملیات ارزی در فعالیت پرداخت‌یاری ممنوع است.

علاوه بر این پرداخت‌یار موظف به رعایت تمامی بخش‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های صادره و قبول اصلاحات و تغییرات احتمالی این مقررات که توسط بانک مرکزی اعلام می‌شود، بوده و مکلف است عملیات خود را با دستورالعمل‌های صادر شده تطبیق دهد.

پوشش ریسک‌های ناشی از عملکرد پرداخت‌یار به عنوان یکی از پذیرندگان شبکه پرداخت الکترونیک و نظارت بر عملکرد آنها با شرکت‌های ارایه‌دهنده خدمات پرداخت طرف قرارداد از دیگر الزامات پرداخت‌یار است.

افزون بر این‌ها مجموع حجم عملیات پرداخت‌یارهای زیر نظر یک ارایه‌دهنده خدمات پرداخت در یک هفته تقویمی نباید از مجموع حقوق صاحبان سهام ارایه‌دهندگان خدمات پرداخت بیشتر باشد؛ مگر آن که ارایه‌دهنده خدمات پرداخت از پرداخت‌یار ضمانت‌نامه و یا وثایق نقد شونده کافی اخذ کند. از سوی دیگر پرداخت‌یار به منظور تامین نیاز نظارتی ارایه‌دهنده خدمات پرداخت بر عملکرد وی، باید پاسخگوی ارایه‌دهنده خدمات پرداخت باشد و همکاری لازم را برای بازرسی‌های دوره‌ای به عمل آورد. همچنین پرداخت‌یار موظف به نظارت بر عملکرد پذیرندگان پشتیبانی‌شده خود است.

ارایه خدمات پرداخت‌یاری توسط پذیرنده پشتیبانی شده پرداخت‌یار ممنوع بوده و پرداخت‌یار موظف است نسبت به قطع خدمت ارایه شده به پذیرنده پشتیبانی‌شده متخلف اقدام کند.

در نهایت نیز نظارت ارایه‌دهندگان خدمات پرداخت طرف قرارداد پرداخت‌یار، نافی نظارت بانک مرکزی و شرکت شاپرک بر آن نبوده و بانک مرکزی و شرکت شاپرک در هر زمان می‌توانند راسا نسبت به بازرسی از پرداخت‌یار اقدام  کنند.

 

اختیارات محدود پرداخت‌یار

 آن طور که بانک مرکزی اعلام کرده اختیارات پرداخت‌یار محدود بوده و فقط می‌تواند برمبنای قرارداد خود با پذیرندگان پشتیبانی شده به یکی از این روش‌ها اقدام کند:

*از پذیرندگان پشتیبانی‌شده کارمزد دریافت کند

*دریافت مبلغ ثابت به ازای هر تراکنش

*دریافت درصد ثابت از مبلغ هر تراکنش (با سقف یا بدون سقف(

*دریافت درصد متغیر با سقف معین از مبلغ تراکنش.

فرایند شروع به فعالیت پرداخت‌یار

متقاضی پرداخت‌یاری پس از تکمیل اسناد و ارایه تضامین و وثایق مربوط می‌تواند ضمن عقد قرارداد با یک یا چند شرکت ارایه‌دهنده خدمات پرداخت، که طبق قوانین و مقررات بانک مرکزی مجاز به فعالیت هستند، از خدمات شبکه پرداخت استفاده کنند.

در فرایند انعقاد قرارداد بین شرکت ارایه‌دهنده خدمات پرداخت و پرداخت‌یار، علاوه بر احراز هویت و اهلیت پرداخت‌یار، پوشش ریسک ناشی از فعالیت پرداخت‌یار به عنوان یکی از پذیرندگان شبکه پرداخت الکترونیک کشور و همچنین ساز و کار نظارت بر آن باید مدنظر قرار گیرد.

شرکت ارایه‌دهنده خدمات پرداخت فهرست پرداخت‌یاران طرف قرارداد خود را در اختیار شرکت شاپرک می‌گذارد.

پرداخت‌یار پس از عقد قرارداد با شرکت ارایه‌دهنده خدمات پرداخت، باید نسبت به عقد تفاهم‌نامه برای عملیات تسویه و نظارت فنی با شرکت شاپرک اقدام کند.

شرکت شاپرک هم پس از عقد تفاهم‌نامه با پرداخت‌یار، از طریق تارگاه خود این فهرست را در اختیار عموم قرار می‌دهد.

شرکت ارایه‌دهنده خدمات پرداخت اطلاعات پرداخت‌یار طرف قرارداد خود را مطابق با قرارداد فی‌مابین، در سامانه جامع پذیرندگان شاپرک وارد کرده و متقاضی را از پاسخ سامانه جامع مطلع می‌كند. اطلاعاتی که توسط پرداخت‌یار در اختیار شرکت ارایه ‌هنده خدمات پرداخت و در مرحله بعد در سامانه جامع پذیرندگان شاپرک وارد می‌شود شامل اطلاعات هویتی، موقعیتی و یا ثبتی متقاضی، اطلاعات مشخصات حساب بانکی متقاضی و اطلاعات مربوط به بسترهای ارایه خدمات مشتمل بر تارگاه، برنامه کاربردی می‌شود.

 همچنین به منظور تسویه وجوه پذیرندگان پشتیبانی شده و کارمزدها، پرداخت‌یار می‌تواند حساب تجمیع مبلغ تراکنش پذیرندگان پشتیبانی شده خود و همچنین حساب تسویه کارمزد خود را در هریک از بانک‌های تجاری افتتاح کرده و مراتب را مطابق با تفاهم‌نامه به اطلاع شرکت شاپرک برساند.

 

فرایند تسویه تراکنش‌های پرداخت‌یار در شبکه پرداخت

وجوه تراکنش‌های پذیرندگان پشتیبانی شده، طی فرایند خاصی می‌بایست توسط شرکت شاپرک تسویه شود و هر یک از پذیرندگان پشتیبانی شده نزد پرداخت‌یار شماره پایانه منحصر به فردی خواهد داشت.

پرداخت‌یار همچنین اطلاعات مربوط به پذیرندگان پشتیبانی‌شده شامل کد ملی، شماره ترمینال، شبا، کارمزد و موعد تسویه توافق شده با هر پذیرنده پشتیبانی‌‌ده را به همراه سایر اطلاعات مورد نیاز از طریق شرکت ارایه‌دهنده خدمات پرداخت به شرکت شاپرک اعلام می‌کند.

مبلغ همه تراکنش‌ها از همه ترمینال‌های پذیرندگان پشتیبانی‌شده، به حساب پرداخت‌یار طی سیکل‌های معمول در شاپرک واریز می‌شود.

گفتنی است پرداخت‌یار حق برداشت از حساب مقصد تراکنش‌ها را از خود سلب کرده و آن را به شرکت شاپرک تفویض می‌کند.

شرکت شاپرک هم بر اساس فایل دریافتی از پرداخت‌یار که حاوی اطلاعات تسویه با پذیرنده پشتیبانی شده است، در موعد توافق شده نسبت به تسویه و پرداخت مبالغ در وجه پذیرنده پشتیبانی شده در چارچوب سامانه پایا اقدام می‌کند.

کارمزد پرداخت‌یار در انتهای هر ماه محاسبه شده و در حساب معرفی شده توسط پرداخت‌یار واریز خواهد شد.

مبنای تسویه شاپرک مانده حساب پذیرنده پشتیبانی‌شده در سامانه حسابداری شرکت شاپرک است.

این مانده حساب از تفاوت مجموع مبالغ واریزی به حساب پذیرنده پشتیبانی‌‌ده از تراکنش‌های ترمینال منتسب به او و مجموع مبالغ برداشتی از حساب شاپرکی پذیرنده پشتیبانی شده در فرایند تسویه، محاسبه می‌شود.

همچنین باید توجه داشت که پرداخت‌یار مجاز است در هر بار تسویه با پذیرنده پشتیبانی شده، از هریک از شباهای تعریف شده برای وی استفاده کند.

باتوجه به تولد پرداخت‌یار و استفاده کسب و کارهای جدید از آن می‌توان امیدوار بود که مشکلات عدیده حوزه پرداخت الکترونیکی در آینده‌ای نه چندان دور تا حد زیادی مرتفع شوند.

درج دیدگاه

بررسی بازی