با حضور معاون اول رییس جمهور و وزیر ارتباطات صورت گرفت

بررسی مشکلات صنعت فاوا در روز جهانی ارتباطات

هفته گذشته مراسم روز جهاني ارتباطات با حضور اسحاق جهانگيري معاون اول رييس جمهوري و محمدجواد آذري جهرمي وزير ارتباطات برگزار شد.

بررسی مشکلات صنعت فاوا در روز جهانی ارتباطات

در اين مراسم كه جهت جلوگيري از شيوع كرونا به صورت آنلاين برگزار شد به مسايل مختلفي پرداخته شد كه از آن جمله مي‌توان به اهميت تحقق دولت الكترونيك و شبكه‌ملي اطلاعات، وضعيت نامناسب كسب و كارهاي نوپا در سايه كرونا و توسعه مناسب اينترنت پرسرعت موبايل توسط اپراتورهاي موبايلي خصوصا همراه اول اشاره داشت.

در اين گزارش سعي مي‌كنيم ضمن ارايه بخشي از مهمترين صحبت‌هاي مطرح شده در خصوص وضعيت ارتباطات و كسب و كارهاي آنلاين در كشور، راهكارهايي عملي براي بهبود وضعيت صنعت فناوري اطلاعات و ارتباطات در كشور ارايه دهيم. 

تحقق كامل دولت الكترونيك چالش اصلي دولت

يكي از اصلي‌ترين مسايلي كه در مراسم روز جهاني ارتباطات در محور بحث قرار داشت اهميت تكميل و اجراي كامل پروژه دولت الكترونيك بود.

در همين زمينه "اسحاق جهانگیری" در مراسم روز جهاني ارتباطات ضمن تاكيد بر اهميت تحقق دولت الكترونيكي در كشور گفت:

توسعه دولت الکترونیک دسترسی برخط و امکان فراگیر به همه شهروندان می دهد و ضمن ایجاد شفافیت و جلوگیری از فساد، می تواند موجبات رضایت‌مندی مردم را نیز فراهم کند.

معاون اول رییس جمهوری از وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، سازمان امور اداری و استخدامی و سایر دستگاه های مرتبط خواست که با جدیت تلاش کنند تا دولت الکترونیک تا پایان سال ۹۹ به صورت کامل در کشور مستقر شود و چنانچه دستگاهی همکاری و تعامل لازم را نداشت گزارش آن را اعلام کنند.

جهانگيري با اشاره به چالش‌هاي تحقق دولت الكترونيك گفت: همانطور که وزیر ارتباطات اشاره کرده، ۲۳ پروژه الویت دار برای دولت الكترونيك طراحی شده است و پایان امسال باید به نتیجه برسد. کاری که به نتیجه رسیدن آن به رضایتمندی مردم منجر می شود. در هر سه موضوع غربالگری، پرونده سلامت الکترونیک و شبکه بهداشت و درمان بار اصلی بر شبکه ملی اطلاعات است که در دوران کرونا به کشور کمک شایانی کرد. باید تلاش کنیم دولت الکترونیک به سرعت تکمیل و حضور مردم در دستگاه های دولتی اندک شود.

وزير ارتباطات نيز با اشاره به چالش‌هاي تحقق دولت الكترونيك گفت: پیشرفت ۲۳ پروژه الویت دار دولت‌الکترونیک با مشکل رو به رو است زیراعملکرد دستگاه های درگیر با موضوع در اجرا مطلوب نیست و با وجود عزم جدی وزارت ارتباطات،در صورت ادامه روال فعلی از سوی دستگاه ها شاید نتوان آنطور که انتظار داریم این پروژه به نتیجه نهایی برسد. دولت الکترونیک تنهابا همکاری همه جانبه دستگاه ها به نتیجه خواهد رسید.

وزير ارتباطات همچنين با تاکید بر این که دولت الکترونیک در زمان شیوع کرونا توانسته نقش خود را ایفا کند، گفت: به دلیل شیوع ویروس کرونا ۱۷ میلیون‌فقره وام ۱ میلیونی به مردم تخصیص پیدا کرد بدون این که یک مراجعه حضوری به بانک یا مراکز دیگر شکل بگیرد. مردم با ارسال یک پیامک توانستند وام خود را دریافت کنند و این مساله نشان می دهد که اگر بخواهیم یا مجبور شویم زیرساخت لازم برای این کار را داریم.

تامين اينترنت پرسرعت موبايل در روستاها

در بخشي ديگر از مراسم روز جهاني ارتباطات "مرتضی طاهری‌بخش" معاون فنی و توسعه شبکه همراه اول با ابراز رضايت از خدماتي كه اين اپراتور در سراسر كشور ارايه مي‌دهد گفت: در همراه اول با شعار تحقق روياي ديجيتال براي همه ايرانيان پروژه­‌هاي بسيار بزرگي را در راستاي شبكه ملي اطلاعات آغاز كرديم. وزير ارتباطات از ابتداي وزارتشان تاكيد ويژه‌اي داشتند كه دسترسي روستاها به اينترنت پرسرعت مهيا شود و در همين راستا همراه اول تاكنون نزديك به 4 هزار و 200 روستا را از بستر ارتباطات USO با دستور وزير ارتباطات به اينترنت پرسرعت همراه متصل شده است. در نتيجه امروز هزار و 575 روستا دسترسي‌شان به اينترنت پرسرعت همراه اول كامل مي‌شود و به صورت نمادين روستاي سيدان در استان خراسان جنوبي كه با بستر 4G مهيا شده از هم اكنون  ارتباطش برقرار شده است.

طاهری‌بخش با اشاره به دوران شيوع كرونا گفت: در دوران كرونا مصرف برخي از اپ­هاي داخلي تقريبا تا هزار درصد رشد داشته است و متوسط مصرف استفاده از اپليكيشن­‌هاي ايراني به طور كلي 500 درصد رشد داشته است.

وي ادامه داد:  همراه اول سعي مي­كند يك شبكه پايدار با سرعت دسترسي مناسب با كمك سرمايه‌گذاري دولت و سهامداران داشته باشد. امروز در 655 روستا كه پيش از اين پوشش صفر بوده سايت جديد نصب كرده‌ايم و در نزديك به هزار و 400 روستا تجهيزات موجود ارتقا داده شده است و در مجموع هزار و 578 روستا با اعتباري بالغ بر 520 ميليارد تومان از محل اعتبارات USO به اينترنت پرسرعت وصل شدند.

معاون فنی و توسعه شبکه همراه اول افزود: پروژه USO(توسعه ارتباطات روستايي) كه از سال 96 آغاز شد تاكنون 4هزار و 255 روستا را به اينترنت پرسرعت همراه اول متصل كرده است. براساس برنامه‌ريزي صورت گرفته و بستر فراهم شده قرار شده در فاز اول هزار و 270مدرسه روستايي به طرح هوشمندسازي مدارس متصل شوند تا بستر ايجاد شده توسط همراه اول به بهره‌يرداري برسد.

اسحاق جهانگیری معاون اول رییس‌جمهور نیز در مراسم روز جهاني ارتباطات با تاکید بر اینکه اقدامات شایسته‌ای در دولت دوازدهم مخصوصا در بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات انجام شده است، اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین آنها، توسعه اینترنت پرسرعت تلفن همراه در روستاهاست که امروز از آقای آذری جهرمی و همراه اول بابت اهتمام به این موضوع تشکر می‌کنم.

محمد صادق معتمدیان استاندار خراسان جنوبی نيز از طريق ویديو کنفرانس در مراسم روز جهاني ارتباطات شركت كرده و با بیان اینکه ظرفیت ارتباطی هر ۲۹ شهر این استان و پوشش تلفن همراه در تمامی شهرها تکمیل شده است، گفت: پوشش تلفن همراه در ۹۶ درصد روستاهای بالای ۱۰۰ خانوار نیز فراهم شده است؛ روستای سیدان نیز اکنون با ۹۷ خانوار و ۳۲۴ نفر جمعیت، تحت پوشش خدمات نوین ارتباطی همراه اول قرار گرفت.

وزیر ارتباطات نيز در مراسم روز جهاني ارتباطات جهرمي ضمن قدردانی از همراه اول که از بهمن ماه سال قبل تلاشي مجاهدانه داشته كه پروژه‌های امروز (اتصال روستاها به اینترنت پرسرعت) را در مدت کوتاهی و با سرعت زیاد به سرانجام برساند، گفت: تاکنون ۹۳ درصد روستاهای بالای ۲۰ خانوار کشور تحت پوشش تلفن همراه و اینترنت همراه قرار گرفته‌اند که در راستای تحقق عدالت اجتماعی، این رقم تا پایان سال جاری به ۱۰۰ درصد خواهد رسید.

جهرمي همچنين با ذكر دستور پنج ماده‌ای رهبری برای تسریع و تکمیل زیرساخت شبکه ملی اطلاعات، ابراز داشت: در این راستا مراکز داده همراه اول که با اعتبار ۸۰۰ میلیارد تومانی و با هدف ایجاد زیرساخت‌های ارتباطات و فناوری اطلاعات در استان‌های غرب و شمال غرب کشور و تهران طراحی و پیاده‌سازی شده است، به زودی رونمایی مي‌شود.

مشكلات كسب و كارهاي نوپا در سايه كرونا

يكي از نكات تامل برانگيز در خصوص جلسه هفته گذشته در وزارت ارتباطات اما آماري بود كه از وضعيت نامناسب كسب و كارهاي نوپا حكايت داشت و مشخص مي‌كرد اگر هرچه سريعتر اقدامي براي كمك به اين كسب و كارها صورت نگيرد تعداد زيادي از آنها تاب مقاومت تا پايان امسال را ندارند.

وزير ارتباطات در همين خصوص ابراز داشت: شیوع ویروس کرونا روی ۷۲ درصد کسب و کارهای اینترنتی اثر منفی گذاشته است و آمار نشان می‌دهد اگر این شرایط ادامه پیدا کند، ۶۲ درصد شرکت‌ها تنها تا سه ماه دیگر توان ادامه فعالیت خواهند داشت.

جهرمي معتقد است بیشترین اثر منفی در خدمات نرم افزاری با ۸۶ درصد بوده و بیشترین اثر مثبت نیز در بخش خدمات پزشکی بوده که ۵۹ درصد رشد داشته است.

همچنين به گفته وزير ارتباطات تعدیل نیروی انسانی یکی از چالش های بزرگی بوده که بر این اساس ۱۸ درصد شرکت‌های حوزه فناوری اطلاعات نیروهای خود را تعدیل کردند و بیشترین سهم به خدمات نرم افزاری با 25 درصد نيروي تعديل شده اختصاص داشته است.

براساس اعلام جهرمی شرکت‌های بزرگی همچون "علی بابا" آمار سفارشات‌شان بسیار کاهش یافته و در اوایل شیوع کرونا تقریبا به صفر رسیده است. همچنين ۳۲ درصد از شرکت‌ها مشکل زنجیره ارزش‌ پیدا کردند و ۳۷ درصد از شرکت‌ها نیز از نیروهای انسانی خود در این ایام محروم ماندند.

وزير ارتباطات همچنين مي‌گويد: "آمار ما نشان مي‌دهد ۶۲ درصد شرکت‌های حوزه فناوری کمتر از سه ماه با این شرایط تاب دارند. همچنین ۳۲ درصد شرکت‌ها نهایتا تا پایان سال می‌توانند بقا داشته باشند."

از نگاه جهرمي نخستين چالش كسب و كارهاي كوچك تامين كردن هزينه حقوق كاركنان بوده

و هزینه‌های بیمه، اجاره بها، پرداخت مالیات، بازپرداخت وام‌ها، هزینه بازطراحی ساختار در ایام شیوع کرونا در رده‌هاي بعدي قرار مي‌گيرد.

آمار وزير ارتباطات گوياي آن است كه اسنپ و تپسی ۷۰ درصد کاهش سفر داشته‌اند و با وجود اینکه در این روزها سفارش‌شان ۲۰ درصد بیشتر شده اما هنوز به حالت عادی برنگشته‌اند.

گفته مي‌شود وزارت ارتباطات قصد دارد با استفاده از پتانسیل صندوق نوآفرین و منابع این ۱۰۰ میلیارد توماني استاين صندوق  به كسب و كارهاي آسيب ديده كمك كند.

وزیر ارتباطات همچنین تاکید دارد که برای ورود استارتاپ‌ها به بورس نیز تلاش‌های زیادی داشته است و در مراسم روز ارتباطات در همين خصوص ابراز داشت: "اسنپ، تپسی، دیجی کالا و هزارستان پرونده‌شان تکمیل شده که وارد بورس شوند اما چالشی در این میان دارند که بررسی دارای نامشهود آنها برمی‌گردد و این موضوع با کمک رییس جدید سازمان بورس در حال بررسی است."

برنامه‌هاي كلان وزارت ارتباطات براي آينده

وزیر ارتباطات در مراسم گرامیداشت روز جهانی همچنين به تشريح برنامه‌هاي اصلي و كلان وزارت ارتباطات براي آينده پرداخته و تامين گوشي موبايل توسط توليد كننده داخلي و اجراي طرح باندلينگ را از اولويت‌هاي اين وزارتخانه شمرد.

 وي در خصوص برنامه وزارت ارتباطات براي تامين گوشي مورد نياز داخل كشور گفت: ایران سالانه ۱۲ میلیون گوشی نیاز دارد و هدف‌گذاری ما این است که بتوانیم ظرفیت خود را سالانه به ۴۰۰ هزار گوشی تلفن همراه برسانیم.

وی در خصوص موضوع باندلينگ كه مدت‌ها است شايعاتي در خصوص آن مطرح شده نيز گفت: مورد دیگری که در دستور کار قرار دادیم مساله باندلینگ است که از اپراتورها خواستیم گوشی را از دم قسط به مردم ارايه کنند. اما بانک مرکزی در این زمینه مشکلاتی دارد که از رییس جمهوری خواستیم در این خصوص دستوراتی بدهند تا مشکلات حل شوند.

جهرمي در خصوص برنامه های کلان دیگری که پیش روی وزارت ارتباطات است، افزود: استفاده از تسهیلات صندوق نوآفرین برای حمایت از  کسب و کارها، عرضه سهام شرکت های حوزه فناوری اطلاعات در بورس،‌توسعه زیرساخت ابری دیتا سنترها،‌ تولید گوشی همراه و تجهیزات هوشمند داخلی،‌ تولید مودم داخلی برای اتصال به ۲.۵ میلیونپورتVDSL در سال ۹۹،‌ پیگیری و اجرای سه طرح ملی، تدوین بسته های تسهیل حقوقی از برنامه های کلان پیش روی وزارت ارتباطات است.

آذری جهرمی همچنين خاطرنشان کرد: شفافیت در حوزه معافیت‌های مالیاتی و توسعه مرکز توانمندسازی بین المللی با همکاری یونیدو نيز جزو مهم ترین برنامه های پیش روی حوزه ارتباطات هستند.

لزوم ارتقاي سرعت اينترنت ثابت در كشور

اگرچه به طور معمول انتظار مي‌رود كه سرعت اينترنت ثابت به مراتب بيشتر از اينترنت همراه باشد اما نتيجه نظرسنجي وزير ارتباطات در شبكه‌هاي اجتماعي نشان مي‌دهد كه مردم از خدمات اينترنت موبايل رضايت بيشتري داشته و استفاده از آن را ترجيح مي‌دهند.

اگرچه وزير ارتباطات در سخنان خود در روز جهاني ارتباطات خواهان تولید مودم داخلی برای اتصال ۲.۵ میلیون پورتVDSL در سال ۹۹ شد و قصد دارد اين فناوري را در كشور ارايه كند اما به عقيده كارشناسان مخابراتي باتوجه به مشكلات زيرساختي و كمبود فيبرنوري بعيد به نظر مي‌رسد ارايه VDSL بتواند بيش از 20 درصد سرعت اينترنت ثابت را ارتقا دهد.

باتوجه به سابقه جهرمي در شركت زيرساخت انتظار مي‌رود كه اين وزير جوان با درك صحيح از شرايط زيرساختي كشور تمام تلاش خود را براي ارتقاي ظرفيت و گسترش شبكه به شكل عملي به كار گيرد تا امكان دريافت خدمات اينترنت سريع و بدون مشكل در كشور مهيا شود.

جمع‌بندي

امسال در شرايطي روز جهاني ارتباطات برگزار شد كه اپراتورهاي موبايلي موفق شده‌اند در طول يك دهه آنتن‌هاي BTS مجهز به اينترنت پرسرعت را نه تنها در كلانشهرها بلكه در بسياري از شهرهاي كوچك و برخي از روستاهاي كشور نيز نصب كنند.

به لطف اين اقدامات صورت گرفته زيرساخت ارتباطي لازم براي دستيابي بخش قابل توجهي از جمعيت كشور جهت اتصال به اينترنت و استفاده از خدمات فناوري اطلاعات و ارتباطات فراهم شده است.

با اين وجود در حوزه اينترنت ثابت همچنان كشور با مشكلات فراواني دست به گريبان است و لزوم گسترش فيبر نوري و ايجاد زيرساخت و نيز ارتقاي فناوري ADSL به VDSL از جمله مهمترين نكاتي است كه براي بهبود وضعيت ارتباطات سيار مي‌بايست مورد توجه اپراتورهاي اينترنت ثابت و وزارت ارتباطات قرار گيرد.

در يكي دو دهه اخير در حوزه تجارت الكترونيك نيز بسياري از كسب و كارهاي سنتي همزمان با فروش فيزيكي اقدام به فروش آنلاين محصولات خود كرده‌اند.

همچنين ظهور تعداد زيادي كسب و كارهاي نوپا كه بر بستر آنلاين اقدام به فروش محصول و ارايه خدمات آنلاين كرده‌اند عملا شكل و محيط اقتصاد كشور را يك گام به سمت مدرن شدن و ديجيتالي شدن پيش برده‌ است.

باتوجه به حجم بالاي سرمايه‌اي كه امروز بر بستر آنلاين در جريان است و نيز با نظر به تعداد بالاي افرادي كه شغلشان بر بستر تجارت الكترونيك شكل گرفته است لزوم توجه به شرايط اين كسب و كارها امري ضروري و اجتناب ناپذير است.

در چنين شرايطي از دولت و خصوصا وزارت ارتباطات انتظار مي‌رود فراتر از ارايه آمار و اطلاعات كسب و كارهايي كه با شيوع كرونا آسيب ديده‌ه‌اند، اقدامي عاجل و اثرگذار براي مهار مشكلات اين حوزه داشته باشند تا نهال نوشكفته تجارت الكترونيك در گير و دار طوفتن كرونا بيش از اين آسيب نبيند.

از سوي ديگر در زمينه دولت الكترونيك نيز اگرچه در اين سال‌ها جلسات زيادي برگزار شده است و روي كاغذ اعلام مي‌شود كه 62 درصد پروژه دولت الكترونيك محقق شده اما همكاري نكردن بسياري از ارگان‌ها در عمل باعث شده دولت الكترونيك محدود به يكسري اقدامات جزيره‌اي و ناكافي شود كه پاسخگوي نيازهاي مردم نيست.

طبيعي است اگر دولت و مجلس عزمي جدي براي اجراي دولت الكترونيكي دارند مي‌بايست با تصويب قانون و آيين‌نامه‌هاي رسمي ضمانت اجراي لازم را به وجود آورده و سازمان‌ها و ارگان‌هاي مختلف را ملزم به ارايه بستر لازم كنند.

باتوجه به اين كه براساس پيش‌بيني‌هاي رسمي وزارت بهداشت احتمالا ويروس كرونا تا سال 1401 مهمان خانه‌هاي ايراني‌ها است انتظار مي‌رود هرچه سريعتر ضمانت اجرايي لازم براي اجراي كامل و واقعي دولت الكترونيكي مهيا شود تا لااقل از رفت و آمدهاي هر روزه مردم به سازمان‌هاي دولتي در دوران همه گيري كرونا جلوگيري شود.

نویسنده مطلب: نادر نینوایی

دیدگاه‌ها

    ارسال دیدگاه