سرمایه و پس انداز

پس‌انداز

آموزش و سلامت دو مورد از مهم‌ترین مولفه‌های تشکیل‌دهنده سرمایه انسانی هستند.

پس‌انداز

ننه این پول هم برای ما شده وبال. کاش اصلا پس‌انداز نمی‌کردم یا از اول حاجی را در جریان نمی‌گذاشتم. خیر سرم گفتم زنیّت کنم و از مستمری حاج آقا یک چیزی بگذارم کنار، روزگار است دیگر، شاید لازم شد. البته مستمری حاج آقا چیز دندان‌گیری نیست ولی باز عقل معاش من به از خود حاج آقاست. همین «حاجی» را هم که بهش نسبت مي‌دهيم به خاطر موی سفیدش بسته‌ایم پشتش و الا پول‌مان به مکه‌رفتن قد نمی‌دهد. خلاصه مقداری جمع کردم، از وقتی هم که دکتر به حاجی گفت دیگر پاستیل نخورد، نزدیک 100 تومان هم این‌طوری صرفه‌جویی شد. هر ماه سر جمع ماهی 150-200، یک جای امنی قایم می‌کنم. (ننه نپرس کجا. عفت داشته باش) ولی این پول دارد بین ما اختلاف می‌اندازد. حاجی چپ می‌رود راست می‌آید می‌گوید «بده». خب می‌ترسم ننه. از صبح تا شب با دوست‌هایش می‌رود پارک. شنیده‌ام موادفروش‌ها توی پارک در کمین خوشگل موشگل‌ها هستند تا ببرند معتادشان کنند. عمرا پول را دست حاجی نمی‌دهم. کار دیگری هم به عقلم نمی‌رسد. نوه‌ام دیروز توی گروه فامیل‌ها در تلگرام به من پیام داده: «مادربزرگ پولت را سهام بخر.» دقیقا نمی‌دانم سهام چیست ولی من دیگر دندان این‌طور چیزها را ندارم، از ما گذشته. می‌بینی ننه؟ فکر همه‌چی را می‌کردم جز اینکه روزی پولی داشته باشم که ندانم چه‌کارش کنم. خلاصه که آخرالزمان شده ننه.

 

 

1. پرونده: توسعه فردی

طبق شاخص توسعه انسانی (HDI) در سال 2019، ایران با نمره 797/0 از يك، در جایگاه شصت‌وپنجم دنیا قرار دارد. شاخص توسعه انسانی از سه زیرشاخص امید به زندگی در بدو تولد، آموزش و درآمد ملی سرانه تشکیل می‌شود. امید به زندگی در بدو تولد در ایران 5/76 سال است. میانگین سال‌های تحصیل، 10 سال و درآمد ملی سرانه بر حسب برابری قدرت خرید، 18هزار دلار است. توسعه فردی و سرمایه انسانی، همبستگی بسیار بالایی با رشد اقتصادی دارد. برای مثال مقاله‌ای با عنوان «اثر سرمایه انسانی روی رشد اقتصادی» نوشته Elina Pelinescu در سال 2014، رابطه بسیار قوی میان سرانه تولید ناخالص داخلی و سرمایه انسانی را نشان می‌دهد (به‌طوری که R-squared میان سرانه GDP و متغیرهای توضیحی مربوط به سرمایه انسانی در این مقاله 99 درصد است).

آمار مختلف در مورد سرانه مطالعه کتاب، به‌طور میانگین حاکی از این هستند که ایرانیان در هر شبانه‌روز، حدود 10 دقیقه مطالعه دارند. (بعضی از آمار پنج دقیقه و بعضی نیز بیشتر از 10 دقیقه هستند. البته آمار عجیب و غریبی نیز مانند سرانه مطالعه کتاب يك ساعت در شبانه‌روز وجود دارد). در مورد ورزش، آمار خوش‌بینانه نشان می‌دهند که بین 5 تا 10 درصد مردم ایران به‌طور مداوم ورزش می‌کنند. به گزارش مرکز آمار ایران، حدود 80درصد از مردم ایران طی سال حتی یک بار هم به سینما نمی‌روند. آمار این مرکز می‌گوید حدود 41درصد از مردم درطی سال کتاب غیردرسی نمی‌خوانند و 94درصد افراد طی سال به تئاتر نمی‌روند. یک آمار دیگر (نظرسنجی ایسپا) می‌گوید که 30درصد ایرانی‌ها هرگز به سینما نرفته‌اند و 88درصد هم تابه‌حال به تئاتر نرفته‌اند. همچنین طبق نظرسنجی ایسپا، 80درصد از ایرانی‌ها اصلا به کنسرت نمی‌روند. به گزارش مرکز آمار ایران، در بهار 97، حدود 31درصد از خانوارهای ایرانی (حدود 7/7میلیون خانوار) در این فصل هیچ سفری نداشته‌اند. همچنین از کل سفرهای داخلی خانوارهای ایرانی، 55درصد بدون اقامت شبانه بوده است. گزارش مرکز آمار ایران نشان می‌دهد که در بهار 97، خانوارها برای هر سفر به‌طور میانگین حدود 800هزار تومان هزینه کرده‌اند (به‌طور میانگین سفرهای داخلی با اقامت شبانه برای یک نفر، 170هزار تومان و سفرهای داخلی بدون اقامت شبانه برای یک نفر، 50هزار تومان هزینه دارد). طبق آمار وزارت بهداشت، حدود 21میلیون نفر یعنی تقریبا 30درصد مردم ایران دچار اختلالات روانی هستند؛ یعنی از هر چهار نفر، يك نفر. اشاره به آمار جرم و جنایت نیز می‌تواند به خوبی اهمیت توسعه فردی را نشان دهد. طبق شاخص سرمایه انسانی (HCI)، نمره سرمایه انسانی در ایران 59/0 از يك است. میانگین نمره سرمایه انسانی در دنیا 57/0 در آمریکای شمالی 78/0 و در اروپا و در اروپا و آسیای مرکزی، 7/0 است. حالا به جرم و جنایت می‌پردازیم. طبق شاخص جرم (Crime Index) در سال 2020، از 129 کشور، رتبه ایران 43 است. نمره ایران از 100 نیز 49 است. این در حالی است که در ژاپن، نمره سرمایه انساني 84/0 و شاخص جرم، 20 از 100 است که این نمره، ژاپن را از نظر شاخص جرم در جایگاه پنجم دنیا قرار می‌دهد.

این اعداد می‌گویند در ایران به رشد و توسعه فردی اهمیت کمی داده می‌شود. اگر آمار کسانی که در طول سال برای تقویت مهارت‌های فردی‌ خود هزینه می‌کنند را هم داشتیم بحث شفاف‌تر می‌شد اما چنین آماری موجود نیست. توسعه فردی، سرمایه انسانی را در جامعه افزایش می‌دهد و سرمایه اجتماعی را نیز تقویت می‌کند. کتاب نخواندن، ورزش نکرن، به سینما نرفتن، تئاتر و کنسرت نرفتن، سفر نکردن و به مشاور مراجعه نکردن و خیلی کارهای مفید دیگري كه ايراني‌ها انجام نمي‌دهند دلایل مختلفی دارد که یکی از مهم‌ترین آنها پول است. گران بودن کتاب، بلیت سینما و تئاتر و کنسرت، هزینه بالای سفر و هزینه حداقل 100هزار تومانی يك ساعت مشاوره موانعی نیست که بشود نادیده گرفت.

این در حالی است که فین‌تک‌ها و خدماتی که نئوبانک‌ها ارايه می‌کنند، می‌توانند تغییری قابل توجه در اوضاع به وجود آورند. برای مثال فین‌تک‌ها می‌توانند با ارايه پلتفرمی که در آن تخفیف‌های خرید کتاب، بليت سینما، تئاتر و کنسرت، تخفیف تورهای مسافرتی، تخفیف کلینیک‌های مشاوره‌ای و غیره به‌طور روزانه ارايه می‌شود، انگیزه افراد را به منظور هزینه کردن برای افزایش سرمایه انسانی خود بالا ببرند. پلتفرمی که سه برنده دارد: خود فرد، فین‌تکی که حق کمیسیون دریافت می‌کند و ارايه‌دهنده تخفیف. (برای مثال سایت تخفیفان یا نت‌برگ چیز مشابهی را انجام می‌دهند). فین‌تک‌ها بودجه‌ریزی برای چنین مخارجی را نیز تسهیل می‌کنند. برای مثال Mint یک فین‌تک فعال در حوزه بودجه‌ریزی است که تاکنون حدود 20میلیون نفر در دنیا از آن استفاده می‌کنند. مینت بودجه کاربرانش را بر اساس مخارجی که در گذشته داشته‌اند، مدیریت می‌کند. یا فین‌تکی دیگری به نام YNAB یا You Need a Budget نیز کاری مشابه با Mint انجام می‌دهد. به‌طوری که به شما این امکان را می‌دهد که پول‌های‌تان را برای مقاصد مختلفی که دارید مدیریت کنید و به‌طور مداوم شما را در جریان وضعیت پیشرفت کار قرار می‌دهد.

اما گاهی اوقات توسعه فردی نیازمند هزینه‌کرد بیشتری است. برای مثال شرکت در دوره‌های آموزشی سرمایه‌گذاری در بورس گاهی آنقدر بالا است که فرد نیاز دارد برای پرداخت هزینه دوره، مبلغی را قرض بگیرد. یک فین‌تک می‌تواند به چنین افرادی وام‌های با مدت زمان بازپرداخت بلندمدت بدهد. اعتبار افراد متقاضی وام تعیین می‌کند که آیا یک فرد صلاحیت این را دارد که براي توسعه فردی خود وام دریافت کند یا خیر. همچنین فین‌تک‌ها می‌توانند به چنین افرادی به چشم سرمایه‌گذاری نگاه کنند، به این صورت که پس از اعتبارسنجی و تایید صلاحیت آنها براي دریافت وام به منظور شرکت در دوره‌های آموزشی، در صورت موفقیت‌شان پس از اتمام دوره آموزشی در بازار کار، از محل درآمد آنها، سود سرمایه‌گذاری خود را تا یک دوره معین دریافت کند.

 

 

 رمز ارزها

رمز ارزها

دیدگاه‌ها

    ارسال دیدگاه