74 ضربه شلاق برای فحاشی در "اینستاگرام"

سارا آقایی وکیل دادگستری از اجرایی شدن مجازات برای فحاشان اینستاگرام خبر داد.

74 ضربه شلاق برای فحاشی در "اینستاگرام"

 امروز اینستاگرام و تلگرام و به طور کل فضای مجازی عضوی جدا نشدنی از زندگی ما شده‌اند. به طوری که کنار گذاشتن آن‌ها عملا غیر ممکن شده است. بسیاری از طریق این فضا کسب درآمد می‌کنند، بسیاری دیگر آموزش میبینند، بسیاری به کارهای اداری خود می‌پردازند و....

به گزارش عصر ارتباط به نقل از برنا، کاربرد‌های این فضا به قدری زیاد است که شمارش آن‌ها بسیار وقت گیر است. اما در کنار تمامی‌این مزایا که با ورود شبکه‌های مجازی به زندگی ما انسان‌ها وارد شده است، معایبی هم در پشت پرده دارد. فرهنگساری‌های غلط، فحاشی، خودنمایی، الفاظ زشت و تند، اظهار نظرهای بیجا و بدون پشتوانه کارشناسی، نشر اکذیب، هتک حرمت و آبرو و.... را می‌توان از معایب فضای مجازی دانست. اما آیا هرکسی هر کاری که بخواهد می‌تواند در این فضا بکند؟ بدون اینکه نگران مجازات یا پیگیری قانونی باشد؟ آیا الفاظ و اعمال ما در فضای مجازی جرم تلقی شده و کسی می‌تواند به واسطه آن از ما شکایت کند؟ در این رابطه با سارا آقایی، وکیل پایه یک دادگستری و مدرس دانشگاه گفت‌و‌گویی داشتیم که در ادامه می‌خوانید.

سارا آقایی درباره قوانین مربوط به فضای مجازی گفت:  در مورد فضای سایبر، یک قانون مجازات جرائم رایانه‌ای داریم که برخی از رفتارها را جرم انگاری کرده است و برخی دیگر از رفتارها که در فضای مجازی رخ می‌دهد اما شامل این قانون نمی‌شود به قانون‌های عممومی‌ارجاع داده شده است. بحثی در رابطه با نشر اکاذیب و هتک حیثیت در فضای مجازی وجود دارد که در حیطه قانون مجازات جرائم رایانه ای مورد توجه قرار گرفته است. یعنی فرد متنی را در فضای مجازی منتشر کند که باعث هتک حیثیت یا آبرو فردی و یا نشر اکاذیب در مورد او باشد. اما اگر فردی درمورد فرد دیگری واژه ای رکیک و وهن آمیز به کار ببرد، عمل وی به قانون مجازات اسلامی‌ارجاع داده می‌شود. مستند قانونی هتک حیثیت در فضای مجازی: مواد ۷۴۴ و ۷۴۵ قانون مجازات اسلامی( بخش قانون جرایم رایانه ای) و مستند قانونی نشر اکاذیب در فضای مجازی ماده ۷۴۹ همین قانون است و مستند قانونی توهین ساده افراد به یکدیگر از قبیل فحاشی و استعمال الفاظ رکیک ماده ۶۰۸ قانون مجازات اسلامی( بخش تعزیرات) است که مجازات تا ۷۴ ضربه شلاق و یا ۵۰ هزار تا ۱ میلیون ریال جزای نقدی به دنبال خواهد داشت .تمامی‌این جرائم، اعم از اینکه مستندشان قانون مجازات اسلامی‌و یا قانون مجازات جرائم رایانه ای باشد توسط دادسرای ویژه رسیدگی به جرائم رایانه ای قضاوت و بررسی می‌شوند و ضابط تحقیق و بازوی کمکی آن هم پلیس فضای مجازی است. اما مراحل طرح شکایت، پیگیری و شعب تخصصی در دادسرای ویژه رسیدگی به جرائم رایانه ای مستقر است.»

او افزود: « اثبات جرم در فضای مجازی گاهی اوقات دشوار تر از اثبات جرم در فضای واقعی است. اما این بدین معنی نیست که اثبات آن امکان پذیر نیست. به طور مثال اگر فرد از گفت و گوی شخصی که به او توهین کرده است و یا ایمیلی که دارای الفاظ توهین آمیز است رونوشتی تهیه کند و شاکی بتواند به این وسیله، جرم را اثبات کند و دادیار پرونده به این علم برسد که جرم واقع شده است و کیفرخواست علیه فرد توهین کننده صادر شود، امکان مجازات فرد وجود دارد و حتی مجازات توهین در فضای مجازی با مجازات توهین در دنیای واقعی برابر است. نکته حائز اهمیت این است که اثبات جرم در فضای مجازی به مراتب سخت تر از اثبات جرم در فضای واقعی است. خوشبختانه در این چندسال اخیر دادسرای ویژه جرائم رایانه ای به کار خود مسلط تر شده است و عملکرد بهتری نسبت به سال‌های گذشته خود در پیش گرفتته است. در حال حاضر ما شاهد هستیم که بسیاری از پرونده‌ها در رابطه با فضای مجازی پیگیری شده و حکم صادر می‌شود.»

او علت عدم پیگیری برخی از جرائمی‌که در فضای مجازی رخ می‌دهد را عدم پیگیری بزه دیدگان می‌داند و معتقد است در این زمینه خلا قانونی وجود ندارد. او دراین باره افزود: « عدم پیگیری این جرائم شاید بدین علت است که آگاهی و اطلاع رسانی صحیحی در این رابطه صورت نگرفته است و خیلی از افرادی که در معرض توهین و فحاشی و سایر قرار می‌گیرند از حقوق خود آگاه نیستند. و شاید هم اراده لازم را برای پیگیری این نوع جرائم در بزه دیدگان وجود ندارد. زیرا بر این عقیده اند که با پیگیری و شکایت، در مورد این قبیل جرائم رسیدگی قوی صورت نمی‌گیرد اما اینطور نیست. اگر فردی شکایتش را به درستی مطرح کند و ادله محکم و قوی در پی اثبات ادعایش بیاورد، قطعا شاهد پیگیری و صدور حکم در مورد این جرائم خواهیم بود. و شاید هم آگاهی لازم برای تهیه متنن شکایت و یا مرجع صالح رسیدگی را ندارند. اگر از طریق مشاوران حقوقی و افراد مطلع آگاهی خود را در این زمینه افزایش دهند، قطعا به نتیجه خواهند رسید. اما وقتی آگاهی لازم نباشد افراد دلسرد  می‌شوند و این دلسردی و عدم پیشگیری اپیدمی‌می‌شود.»

او خاطرنشان کرد: « جرائمی‌که در فضای مجازی رخ می‌دهد به ئاسطه همه گیر بودن، دامنه آسیب پذیری بالاتری را نسبته به جرائمی‌که در دنیای واقعی رخ می‌دهد دارند. زیرا در لحظه همه در جریان اکاذیب و توهین‌ها قرار می‌گیرند. منتهی باید آگاهی رسانی شود تا فرد بداند که حقوقش را از کجا باید مطالبه کند. اما از نظر قانونی ما خلایی در این زمینه نداریم.»

سارا آقایی درباره دامنه فراگیر جرائم رایانه ای و مجرمین فراوانی که امکان پیگیری و مجازات را عملا سخت تر کرده اند، گفت: « یکی از مشکلات بزرگ گریبان گیر در فضای مجازی هویت‌های مجهول است که امکان پیگیری جرائم آن‌ها بسیار سخت است. این از نقص مقررات نیست بلکه اقتضای فضای مجازی است که در این راستا باید فعالیت‌های فرهنگی صورت گیرد تا شاهد کم شدن اینگونه مسائل باشیم. همه آسیب‌های فضای مجازی را نمی‌توان از طریق اعمال قانون کنترل کرد. در کنار تمامی‌مراجع قانونی، باید فرهنگسازی صورت گیرد که البته رسانه نقش خیلی زیادی در این حوزه دارد. بخشی از جرائم رخ داده در فضای مجازی را می‌توان پیگیری کرد اما بخش دیگری به دلیل تفاوت بافت و کارکرد فضای مجازی با دنیای واقعی غیر قابل پیگیری هستند. این‌ها طبیعت فضای مجازی است  که باید آن‌ها را شناسایی کرد و اقدامات لازم در جهت پیشگیری از آن‌ها را انجام داد زیرا که پس از وقوع این جرائم، پیگیری و اعمال قانون نقش کمتری در کمرنگ کردن آسیب‌های آن دارند. در اینجا لزوم مباحث فرهنگی و فرهنگسازی حس می‌شود.»

او افزود: « یکی از بزرگترین ابزار‌های فرهنگساز رسانه‌ها هستند. در همین فضای مجازی که بسیاری از جرائم در آن اتفاق می‌افتد، می‌تواهند بستر مناسبی برای فرهنگسازی‌های مناسب باشد. مثل کمپین‌هایی که در راستای فرهنگ سازی صحیح  به راه می‌افتد. یکی از ابزار‌های فرهنگ ساز در دهکده جهانی همین فضای مجازی هستند. تمامی‌این‌ها می‌توانند در مقابله با این نوع آسیب‌ها، اهرمی‌برای فرهنگ سازی باشند. و اتفاقا افراد مشهور و افرادی که وجهه مثبتی در جامعه دارند می‌توانند با اقدامات خود فرهنگ خوبی را در جامعه نهادینه بکنند. جامعه امروزه نیازمند آموزش در این زمینه است. این آموزش‌ها می‌تواند در مدارس، دانشگاه‌ها و ... در اختیار افراد قرار گیرند. اما تنها ابزاری که طیف گسترده ای از مردم را تحت پوشش قرار می‌دهد، همین رسانه‌ها هستند.»

او درباره وظایف پلیس فتا گفت: « ایبن پلیس ضابط دادسرای رسیدگی به جرائم رایانه ای است. طرح شکایت در دادسرا انجام شود اما برخی تحقیقاتی که لازم است ممکن است از طرف پلیس فتا صورت گیرد. روال آن هم مثل تمامی‌جرائم است و به طور کلی پلیس، تنها مسول انجام تحقیقات ابتدایی هستند و برای دادسرا نقش مکمل دارند. برای خودشان رای صادر نمی‌کنند. بلکه نتیجه تحقیقات را در اختیار دادسرا قرار می‌دهد و داسرا نیز این تحقیقات را ضمیمه پرونده می‌کند و از مبتنی بر آن پس از بررسی‌های لازم و فراخواند طرفین دعوی،  به صدور رای می‌پردازد. البته گاهی اوقات جرائمی‌که غیرقابل گذشت هستند و جنبه عمومی‌آن‌ها از جنبه خصوصی آن‌ها بیشتر است و جامعه را بیشتر از سایر جرائم درگیر خود می‌کنند، شاهد هستیم که پلیس فضای مجازی (فتا) بدون شکایت خصوصی و خود راسا وارد عمل شده و اقدام به پیگیری می‌نماید و پرونده را حسب مورد به دادسرا ارجاع دهد. البته در این مورد بین جزائم باید تفکیک قائل شویم زیراکه در جرائمی‌که در جامعه بازتاب بیشتری دارد پلیس فتا صلاحیت دارد که خود مستقل وارد عمل شود و اعلام جرم کند.»

دیدگاه‌ها

    ارسال دیدگاه