"فرهنگ سازی" در خصوص نحوه استفاده از فضای مجازی، راه مقابله با ساختار شکن‌ها

 فعالیت برخی افراد ساختار شکن یا به اصطلاح اوباش در فضای مجازی، یکی از آسیب های این محیط که کلید مقابله با آن نه فیلتر و ایجاد محدودیت برای کاربران، بلکه فرهنگ سازی در خصوص نحوه استفاده از فضای مجازی است.

"فرهنگ سازی" در خصوص نحوه استفاده از فضای مجازی، راه مقابله با ساختار شکن‌ها

 فعالیت برخی افراد ساختار شکن یا به اصطلاح اوباش در فضای مجازی، یکی از آسیب‌های این محیط که کلید مقابله با آن نه فیلتر و ایجاد محدودیت برای کاربران، بلکه فرهنگ سازی در خصوص نحوه استفاده از فضای مجازی است.

به گزارش عصر ارتباط به نقل از ایرنا، فضای مجازی ابزاری است که همزمان با قرار دادن امکانات ارتباطی در اختیار کاربران می‌تواند بستری برای شکل گیری برخی تخلفات، جرایم و بی اخلاقی‌ها باشد. از این رو بسیاری از فضای مجازی به عنوان شمشیری دودم یاد می‌کنند که در کنار امکاناتی که در اختیار کاربران خود قرار می‌دهد، ممکن است برای آنان آسیب‌ها و تهدیدهایی را نیز به همراه داشته باشد. 
یکی از این آسیب‌ها فعالیت نامتعارف برخی کاربران در فضای مجازی است؛ کاربرانی که در اصطلاح از آنان به عنوان «اوباش مجازی» یاد می‌شود. قرار دادن فیلم‌ها و عکس‌های مغایر اصول اخلاقی که می‌تواند روح و روان جامعه را خدشه دار سازد و به ویژه بر افکار قشر نوجوانان و جوانان تاثیر منفی بگذارد، از جمله اقدامات افراد اوباش در فضای مجازی است. 
در این میان ، نقد ونظرها پیرامون چگونگی برخورد با چنین آسیب‌هایی در فضای مجازی، همواره طی چند سال گذشته به ویژه با روی کار آمدن فضاهای مجازی مبتنی بر تلفن همراه میان مسوولان و نهادهای متولی وجود داشته است. فیلترینگ یکی از راهکارهایی است که برخی در برخورد با فضای مجازی بر آن تاکید دارند. 
کارشناسان اما بر این باورند که راه مقابله با آسیب‌های موجود در فضای مجازی نه ایجاد محدودیت ، بلکه فرهنگ سازی و آموزش به جامعه است. آنان معتقدند در کنار فرهنگ سازی در خصوص نحوه استفاده کاربران از فضای مجازی، مسوولان باید برنامه‌هایی برای بالا بردن سطح نشاط اجتماعی و ایجاد تفریحات و سرگرمی‌های جایگزین فضای مجازی در دستور کار قرار دهند. 
«مجید ابهری» رفتار شناس و آسیب شناس اجتماعی ، «سعید معیدفر» جامعه شناس به ارایه راهکارهایی برای رویارویی درست با آسیب‌های فضای مجازی پرداختند. 

** فرهنگ سازی؛ پیش زمینه ورود هر فناوری 
ابهری فرهنگ سازی را کلید مهمی‌ دانست که پیش از ورود هر نوع فناوری به کشور باید به آن توجه کرد. 
وی در این زمینه گفت: ورود هر فناوری در یک جامعه باید همراه با فرهنگ سازی و آموزش‌های لازم در زمینه کاربرد آن باشد. در این صورت تهدیدات تبدیل به فرصت‌ها شده و کاربرد و استفاده منطقی و درست از آن فناوری در جامعه رشد و توسعه می‌یابد. 
ابهری افزود: فضای مجازی یکی از این فناوری‌ها است که بدون آمادگی‌های فکری و فرهنگی همچون ویروسی به جامعه ما وارد شد و موجب خودنمایی و رشد و توسعه بسیاری از ناهنجاری‌ها گردید. دروغ ، قمار ، شاخ‌های مجازی و اوباش مجازی گوشه ای از ناهنجاری‌های موجود در این فضا می‌باشد. 
این رفتار شناس و آسیب شناس اجتماعی اضافه کرد: اگر فرهنگ سازی توسط نهادهایی چون صدا و سیما صورت می‌گرفت امروز فضای مجازی به جای آنکه جولانگاه افراد ناهنجار باشد می‌توانست فرصتی برای توسعه علم و فرهنگ، خلق آثار هنری و برقراری ارتباطات مفید تبدیل شود .این وظیفه بر عهده رسانه‌ها به ویژه صدا و سیما، نهادهای آموزشی و خانواده‌ها است. تا شکل صحیح بهره گیری از تکنولوژی‌های مدرن به جامعه و به ویژه جوانان آموخته شود. 

** دیده شدن؛ انگیزه اوباشان در فضای مجازی
ابهری در ادامه  دیده شدن را یکی از انگیزه‌های مهم افراد برای دست زدن به رفتارهای ناهنجار در فضای مجازی دانست. 
این رفتار شناس و آسیب شناس اجتماعی با بیان این جمله که بخش قابل توجهی از جوانان ما دچار کمبود و مشکل دیده شدن هستند، افزود: کمبود توجه به جوانان در خانواده و در جامعه باعث شده است، برخی از آنان هنگام مواجه شدن با فناوری‌های جدید دچار افراط شوند. آنان به خاطر دیده شدن خود و آثارشان دست به اقداماتی می‌زنند که جای تاسف و تفکر دارد. 
وی در ادامه با ابراز تاسف از دنبال شدن صفحات مربوط به افراد ناهنجار در فضای مجازی توسط کاربران، اضافه کرد: در کمال تاسف صفحات مجازی به اصطلاح شاخ‌ها و اوباش‌های مجازی که دشنام‌ها و کلمات ناهنجار به یکدیگر و به بینندگان منتقل می‌کنند، مخاطبان زیادی دارند زیرا نهادهای متولی در این زمینه فرهنگ سازی نکرده و آموزش لازم را به جامعه نداده اند و جامعه سرگرمی‌دیگری ندارد. 
ابهری در ادامه با تاکید بر لزوم ایجاد تفریحات و سرگرمی‌های سالم و ارزان از سوی مسوولان به عنوان جایگزینی برای حضور مداوم جوانان در فضای مجازی، اضافه کرد: به خاطر پایین بودن سطح نشاط اجتماعی و کاستی‌ها در زمینه تفریحات و امور رفاهی، سرگرمی‌اصلی بسیاری از افراد حضور در فضای مجازی و مطالعه اینگونه صفحات می‌باشد. ایجاد نشاط اجتماعی عرضه امکانات رفاهی، تفریحی و ورزشی ارزان قیمت یا رایگان می‌تواند پوششی برای کاهش اینگونه ناهنجاری‌ها گردد. 

** بی فایده بودن برخورد سلبی 
معید فر  برخورد سلبی با فضای مجازی را راهکار نامناسبی برای مقابله با آسیب‌های این فضا دانست و گفت: این روزها فناوری‌های اینترنتی از جمله شبکه‌های مجازی مانند دیگر امکانات رفاهی، بخشی از زندگی مردم شده و برخورد سلبی با آنها و داد و فریاد در مورد آسیب زا بودن آنها بی فایده است. 
این جامعه شناس افزود: به جای دامن زدن بر نگرانی‌ها در مورد آسیب‌های فضای مجازی باید فرهنگ مصرف گرایی، اشاعه بی هویتی و زوال نخبگان را کنترل کنیم و از نظرات آسیب شناسان و نخبگان در امور اجتماعی استفاده کنیم. امور اجتماعی باید به متولیان و کارشناسان این امور سپرده شود و فضا برای فعالیت نخبگان اجتماعی گشوده تر شود. 
معید فر اضافه کرد: باید به نخبگان این فرصت داده شود که در خصوص مسایل اجتماعی فعالیت داشته و اظهار نظر کنند نه اینکه هیچ کسی حرف آنان را گوش ندهد و صدای آنان به جایی نرسد. صحبت کردنِ صرف در مورد آسیب‌های فضای مجازی امری بی فایده است. خواه یا ناخواه جامعه به صورت انفعالی با فناوری‌های جدید رو به رو شده است و تنها راه مدیریت این تغییرات و کنترل آسیب دستاوردهای جدید، استفاده از نظرات کارشناسی افراد اهل فکر، معتمد، نخبه و تاثیرگذار است. 
و سخن پایانی اینکه اگرچه فضای مجازی غیر واقعی است ! اما یک واقعیت است که در شرایط کنونی جهان، از واقعیت عینی و فیزیکی فراتر رفته و در حال بلعیدن فضای فیزیکی است. راهکار حل چالش‌های فضای مجازی در دوره گذار، برخورد سلبی به معنای کنترل دقیق یا حذف کامل این فضا در شرایط کنونی نیست و باید جامعه را در این زمینه آموزش داد که چگونه از این فضا استفاده کند. 
افزایش سواد رسانه ای و آموزش آن به مردم به شکل جدی از طریق صداوسیما و سایر رسانه‌ها ،‌ نهادها و سازمان‌های فرهنگی و همه آنانکه دغدغه حفظ جامعه از سقوط در تباهی را دارند، از مهمترین اقداماتی است که باید دراین زمینه انجام گیرد.