همراه ما باشید
هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور
Soroush - Asreertebat | عصر ارتباط - پیام‌رسان سروش

از بین رفتن فضای رقابتی برای پیام‌رسان‌های داخلی، با فیلترینگ تلگرام!

از بین رفتن فضای رقابتی برای پیام‌رسان‌های داخلی  با فیلترینگ تلگرام!

نظراتی درباره اینکه مدیریت تلگرام راه حمایت از پیام‌رسان داخلی نیست و انحصار با ایجاد فضای رقابتی شکسته می‌شود مطرح شده اما اخیرا برخی مدیریت تلگرام را نقض اختیار رئیس جمهور، نقض قانون اساسی و مخالف آگاهی سیاسی قلمداد می‌کنند.

به گزارش عصر ارتباط به نقل از فارس، موضوع مدیریت شدن تلگرام در کشور با واکنش‌های متفاوتی همراه شده است؛ این پیام‌رسان بین اغلب ایرانی‌ها محبوب شده و مردم برای اینکه از ابزار پرکاربرد این روزهای خود دست بکشند توضیح کافی و دلیل منطقی می‌خواستند. این ابهامات و سوال‌های مردم به وفور در فضای مجازی به صورت پست‌های اینستاگرامی، مطالب تلگرامی‌و توییت‌ها دیده می‌شد.

سوال‌های مردم بیشتر در اشکالی از جمله تمسخر پیام‌رسان‌های ایرانی، حریم شخصی در پیام‌رسان‌های ایرانی و شنود نهادهای امنیتی در این پیام‌رسان‌‌ها و نقض آزادی بیان، جلوه می‌کند که سوالات بسیاری از کاربران درباره چرایی آسیب زا بودن تلگرام با طرح موضوعات مختلف درباره آینده‌ای که تلگرام برای ایرانی‌ها رقم خواهد زد پاسخ داده شد اما اکنون به جز دلایل غیر فنی، اقتصادی و اجتماعی شبهاتی سیاسی درباره منع استفاده از تلگرام مطرح شده است. 

برخی علاوه بر اینکه می‌گویند فیلترینگ روش درستی برای حمایت از پیام‌رسان ایرانی نیست و انحصار با فیلترینگ شکسته نمی‌شود بلکه با ایجاد فضای باز رقابتی شکسته خواهد شد، اعلام می‌کنند که فیلترینگ نقض اختیارات رئیس جمهور یا نقض قانون اساسی است و این کار را مخالفت با آگاهی سیاسی می‌دانند.

از جمله اینکه اخیرا حسن روحانی رییس جمهوری در پستی در صفحه شخصی خود در اینستاگرام با اعلام مخالفت دولت با فیلتر تلگرام نوشت: «عدم طی مراحل قانونی امور اجرایی که با استفاده از ابزار قهریه و قضاییه صورت بگیرد، در تعارض با شعار «استقلال آزادی جمهوری اسلامی» و در نقطه مقابل دموکراسی قرار دارد.» وی همچنین عکسی حاوی یک پیغام منتشر کرد که در آن نوشته شده بود: «نمی‌دانم چرا برخی از موبایل، شبکه‌های اجتماعی و اطلاعات مردم بدشان می‌آید و می‌گویند اگر مردم بی‌اطلاع باشند شب راحت‌تر می‌خوابیم.»

روحانی پیش از این نیز در پست دیگری گفته بود: «رفع انحصار و کمک به تقویت پیام‌رسان‌های داخلی به معنای محدودسازی سایر شبکه‌های اجتماعی نیست.»

در این گزارش مهم‌ترین شبهات غیرفنی رفع انحصار تلگرام بررسی شده است.

*فیلتر تلگرام نقض حق آزادی؟

رییس جمهور معتقد است روش انجام شده درباره فیلتر تلگرام در تعارض با شعار «استقلال آزادی جمهوری اسلامی» است. بر اساس تفسیر شورای نگهبان از اصل نهم قانونی اساسی، آزادی، استقلال و وحدت و تمامیت ارضی اصولی تفکیک ناپذیر تلقی می‌شود که حفظ آنها وظیفه دولت و آحاد مردم است و هیچ مقامی‌نمی‌تواند آزادی‌های مشروع مردم را به بهانه استقلال و تمامیت ارضی سلب کند و در مقابل نیز هیچ فرد، گروه یا دسته ای نمی‌تواند به استناد آزادی به استقلال و تمامیت ارضی کمترین خدشه ای وارد کند، اما در مقام عمل و اجرایی کردن هر یک از این اصول امکان تزاحم آنها با یکدیگر وجود دارد. در این خصوص اولًا تا حد امکان باید هر یک از اصول مذکور مورد حراست و پاسداری قرار گیرد و هیچ یک از آنها بهانه ای برای نقض دیگری محسوب نشود.

ثانیاً مبتنی بر آموزه‌های اسلامی‌هر یک از عناوین استقلال، آزادی و وحدت و تمامیت ارضی در مقام اجرا دارای محدودیت‌هایی هستند که باید به آنها توجه شود. برای نمونه آزادی محدود به موازین اسلام، قانون، حکم حاکم و حقوق عمومی‌و استقلال محدود به مصالح عمومی، آموزه‌های شرع اسالم و حرمت استبداد است.

ثالثاً در شرایط غیرعادی و غیرقابل پیش بینی امکان تزاحم هر یک از این اصول با یکدیگر وجود دارد. در این صورت مبتنی بر قاعده عقلی، موضوعات اهم بر مهم مقدم می‌شود و از آنجا که تقدم موضوعات مهم تر بر موضوعات مهم را باید از دل شریعت اسلام استخراج کرد و مبتنی بر آموزه‌های شرعی منافع عمومی‌بر منافع خصوصی و فردی مقدم می‌شود، در صورت تزاحم، استقلال و تمامیت ارضی بر آزادی‌های عمومی‌مقدم می‌شود. بر اساس این تفسیر، اگر بین استقلال کشور در عرصه فضای مجازی و آزادی‌های مردم تعارض ایجاد شود، استقلال بر آزادی‌های فردی ارجحیت دارد و رفع انحصار پیام‌رسان تلگرام که نافی استقلال کشور در عرصه فضای مجازی و وابستگی بیش از 40 میلیون از آحاد جامعه به این خدمت بیگانگان است، نافی اصل نهم نیست.

*فیلتر تلگرام، مخالفت با آگاهی سیاسی و قدرت گرفتن ملت؟

در پاسخ به این پرسش که چرا تلگرام فیلتر می‌شود در حالی که شبکه‌های دیگری مثل اینستاگرام فعال هستند که اتفاقا محتوای مخرب تری نسبت به تلگرام دارند، اما حاکمیت روی تلگرام دست گذاشته است، می‌توان گفت که علت اصلی فیلتر تلگرام مسائل محتوایی نیست، بلکه تبدیل آن از یک نرم افزار ساده پیام‌رسانی به بستر اقتصادی و رسانه ای با هدف حذف بنگاه‌های اقتصادی و نهادهای حاکمیتی اقتصادی و غیر اقتصادی است که قابلیت اختلال در اقتصاد، امنیت و تعاملات اجتماعی را دارد. 

همچنین مشخص است که ضریب نفوذ تلگرام در کشور بسیار بیشتر از اینستاگرام بوده و محتوای نامناسب در آن بسیار سریعتر و گسترده تر توزیع می‌شود. علاوه بر این پیام‌رسان‌های بسیاری اعم از داخلی و خارجی در دسترس مردم قرار دارد و افراد می‌توانند با آزادی کامل در چارچوب قوانین کشور به بیان عقاید و نظرات خود بپردازند. بنابراین با حذف تلگرام  نیاز مردم بی پاسخ نمی‌ماند.

*دلیل فیلترینگ تلگرام، حمایت از پیام‌رسان ایرانی است؟

برخی می‌گویند لزوم رفع انحصار تلگرام را قبول دارند اما معتقدند کمک به پیام‌رسان‌های داخلی نباید به معنی محدود سازی سایر شبکه‌ها باشد.

این در حالی است که موضوع فیلترینگ به دلیل آسیب‌ها و موضوعات دیگری از جمله عدم پایبندی پیام‌رسان‌های خارجی به قوانین کشور و صیانت از حقوق شهروندان، مشکلات اقتصادی ارائه رمز ارز و بحران‌های ناشی از آن  مطرح شده است و موضوع حمایت از پیام‌رسان‌های خارجی اساسا موضوع دیگری است. مصداق آن فعالیت پیام‌رسان اجتماعی سروش پیش از فعالیت تلگرام در ایران با بیش از 600 هزار کاربر بوده است که بدون هرگونه حمایت دولتی در کشور فعالیت می‌کرده است.

بنابراین اصل این موضوع برطرف کردن آسیب‌های تلگرام در کشور است.

*انحصار فقط با ایجاد فضای باز رقابتی شکسته خواهد شد؟

برخی هم همچنان که به لزوم رفع انحصار تلگرام تاکید دارند خواستار ادامه استفاده از تلگرام نیز هستند. این خواسته دوگانه در حالی مطرح می‌شود که تلگرام در غالب کشورها جز، پیام‌رسان‌های رتبه ششم یا هفتم از لحاظ تعداد کاربران است و یکی از دلایل رشد چشمگیر تلگرام در کشور فیلتر بودن اپلیکیشن‌های مشابه آن مانند فیسبوک بوده است. بنابراین با فیلتر شدن تلگرام هزینه دسترسی کاربران به آن افزایش یافته و در نتیجه کاهش دسترسی کاربران را در پی خواهد داشت. اگرچه ممکن است پس از اعمال فیلترینگ امکان اتصال با استفاده از فیلترشکن همچنان ادامه یابد اما فیلترینگ دسترسی کاربران را محدود می‌کند و موجب کاهش مراجعه کاربران می‌شود. همانطور که تفاوت بسیاری بین کاربران توییتر قبل و بعد از فیلترینگ به وجود آمد. علاوه بر این، رقابت در فضایی قابل تعریف است که شرایط برای همه در ابتدای کار یکسان باشد، در حالی که تلگرام در حال حاضر همانند یک بنگاه غالب در بازار در حال فعالیت است. بعلاوه رقابت باید بین نرم افزارهای ایرانی انجام شود تا بتوانند به نقطه قابل قبول برسند. نباید به فیلترینگ به عنوان راه حل بلند مدت نگاه شود بلکه با توجه به تهدیدات اقتصادی امنیتی بستر جدید اقتصادی تلگرام، می‌تواند به عنوان یک اقدام فوری تلقی شود اما توسعه جایگزین‌های قوی و قابل رقابت بومی‌راه حل بلند مدت است که باید همزمان با فیلترینگ به آن اهتمام کرد.

بنابراین در عمل در حالی که تلگرام با ثروت بسیار کلان و دسترسی بی‌هزینه به غول‌های فناوری اطلاعات دنیا سهم بیشتر بازار را در ایران در اختیار دارد و همچنان نیز به سرعت خود را براساس نیاز کاربران توسعه می‌دهد چگونه فرصت رقابتی برای رقیبان دارای مخالف جدی و سر سخت باقی می‌ماند؟

درج دیدگاه

بررسی بازی