فضا در کنار هوش مصنوعی ابزار اصلی جنگ‌های آینده هستند

افشای نقش راهبردی عرصه فضایی در حمله اسراییل به ایران

p5-raast

سمیه مهدوی پیام

 سرتیپ یائل گروسمن، رئیس اداره فناوری و دیجیتال ارتش اسرائیل، اعلام کرد ارتش این رژیم به‌طور فزاینده‌، فضا را در کنار هوش مصنوعی، جنگ سایبری و جنگ الکترونیک، به‌عنوان یکی از میدان‌های نبرد آینده درنظر می‌گیرد.

به گزارش allisraelnews، رسانه انگلیسی‌زبان مستقر در اسرائیل، گروسمن در گفت‌وگو با روزنامه جروزالم‌پست گفت که ارتش اسرائیل در حال تجربه آن‌چیزی است که او «انقلاب داده» توصیف کرده؛ تحولی که با هدف آماده‌سازی ارتش برای درگیری‌های آینده و سازماندهی مجدد ساختار عملیاتی آن انجام می‌شود.

او با اشاره به برنامه پنج‌ساله ایال زمیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، برای ادغام فضا در راهبرد نظامی این کشور گفت: «رئیس ستاد ارتش گفته است ما نمی‌توانیم فضا را نادیده بگیریم.»

به گفته او، ارتش، منابع بیشتری برای توسعه توانمندی‌های مرتبط با حوزه فضا دریافت کرده است.

برنامه فضایی و ماهواره‌ای اسرائیل به سال ۱۹۸۸ بازمی‌گردد؛ زمانی که نخستین ماهواره خود با نام «Ofek1» را به فضا پرتاب کرد. از آن زمان، اسرائیل به‌طور قابل‌توجهی توانمندی‌های خود در حوزه ارتباطات ماهواره‌ای و پایش و شناسایی را گسترش داده؛ قابلیتی که به گفته مقامات اسرائیلی، در عملیات‌های مرتبط با ایران و نیروهای هم‌پیمان منطقه‌ای آن، از جمله حزب‌الله، حماس و حوثی‌ها، نقش محوری ایفا کرده است.

وزارت دفاع اسرائیل اعلام کرد در جریان عملیات «طلوع شیران» (Rising Lion) در ژوئن ۲۰۲۵، ارتش بیش از ۱۲ هزار تصویر ماهواره‌ای و همچنین در جریان جنگ با ایران در اوایل سال جاری، بیش از ۵۰ هزار تصویر ماهواره‌ای از ایران تهیه کرده است.

گروسمن گفت که این توانمندی‌ها، به‌طور چشمگیری، عملیات نیروی هوایی اسرائیل را در سراسر منطقه تقویت کرده و امکان انتقال لحظه‌ای اطلاعات و داده‌های هدف‌گیری درباره اهداف با ارزش بالا را در نقاطی بسیار دورتر از مرزهای اسرائیل فراهم ساخته است.

اواخر ماه مارس نیز یوسی کارادی، رئیس اداره ملی سایبری اسرائیل، هشدار داده بود که اسرائیل با تهدید فزاینده سایبری از سوی ایران و متحدانش مواجه است.

کارادی با اشاره به گزینه‌های نظامی اسرائیل علیه ایران در سال جاری گفته بود: «عملیات طلوع شیران، جنگی کاملاً موجه است، اما این جنگ، همزمان در دو جبهه در حال انجام است؛ یکی علیه ایران و دیگری علیه جرایم سایبری.»

گروسمن نیز معتقد است کشورهایی از جمله ایران، روسیه و چین در تلاش هستند سامانه‌های ماهواره‌ای کشورهای غربی را مختل کنند. به گفته وی، اسرائیل با چالش‌های فزاینده‌ای در حوزه عملیات فضایی روبه‌رو است.

او گفت: «تهدیدهایی در حوزه فضا وجود دارد. ما با افرادی که در وزارت دفاع و مجموعه گسترده‌تر نهاد دفاعی، از اختیارات زیادی برخوردارند، همکاری می‌کنیم و می‌توانیم دستاوردهایی را رقم بزنیم.»

به گفته او، اسرائیل هم‌اکنون نیز در حال پاسخ به این چالش‌هاست؛ از جمله از طریق تیپ «Sfeira» در ارتش اسرائیل که مسئول مدیریت طیف الکترومغناطیسی در میدان نبرد داده‌هاست.

گفته می‌شود این یگان در عملیات‌های انجام‌شده علیه ایران و نیروهای حزب‌الله در لبنان نیز نقش داشته است.

همچنین ادعا شده گردان ۵۱۱۴ نبرد الکترومغناطیسی ارتش اسرائیل نیز به خنثی‌سازی حدود ۲۵ درصد از 1100 پهپاد ایرانی که در جریان درگیری ژوئن ۲۰۲۵ شلیک شدند، نقش داشته است.

گروسمن گفت که ارتش اسرائیل، عملیات «طلوع شیران» را ادامه درس‌آموخته‌های جنگ سال گذشته با ایران می‌داند.

او افزود: «از عملیات طلوع شیران، درس‌های زیادی درباره نحوه جنگ با ایران گرفتیم. رویکرد جدیدی برای به‌کارگیری قدرت نظامی آموختیم که بر برخی حوزه‌های مشخص جنگ و اطلاعات، متمرکز بود. این رویکرد به ما امکان داد به ده‌ها درصد راهکار جدید مرتبط با جنگ دست پیدا کنیم.»

گروسمن افزود که ارتش اسرائیل در حال توسعه یک سامانه متمرکز داده است که در آن، شاخه‌های مختلف ارتش، پایگاه‌های داده خود را در چارچوب بستر دیجیتال مشترک و تحت ضوابط مشخص اداره می‌کنند؛ سامانه‌ای که به گفته او «به افزایش کارآمدی ارتش و بهره‌برداری بهتر از داده‌ها منجر خواهد شد.»

او گفت: «هیچ راه‌حل جادویی وجود ندارد. برای برقراری ارتباطات، تصویربرداری، انتقال داده در هزاران کیلومتر و ثبت هزاران کیلومتر تصاویر ویدئویی، به ماهواره نیاز دارید. این کار به خلاقیت در حوزه‌هایی مانند فیزیک، نحوه استفاده از برق و سایر زمینه‌ها نیاز دارد تا اطمینان حاصل شود که MAHA [فرمانده نیروی هوایی] بتواند در ایران به‌گونه‌ای عمل کند که گویی ایران در حلقه نخست تهدید قرار دارد.»

در عین حال گروسمن معتقد است اگرچه اسرائیل همچنان برتری فناورانه‌ خود را حفظ کرده، اما ایران نیز در حال ارتقای توانمندی‌های خود است.

اوایل ماه ژوئن، ارتش اسرائیل، استقرار گسترده‌تر سامانه جدیدSMASH Hopper ، مبتنی بر هوش مصنوعی را آغاز کرد؛ یک سامانه تسلیحاتی سبک با کنترل از راه دور که در پاسخ به تهدید پهپادهای حزب‌الله مورد استفاده قرار گرفته است.

گروسمن در پایان گفت که با وجود تلفات ارتش اسرائیل در لبنان از ماه مارس تاکنون، «یکی از مهم‌ترین دلایلی که بسیاری از سربازان همچنان زنده هستند، داده‌هایی بوده که از طریق سکوهای دیجیتال مبتنی بر هوش مصنوعی، جمع‌آوری شده است.»

منتخب هفته