سعید طاهری
اگر فکر میکردید اخبار دیروز مربوط به VPN از روسیه بد بود، گزارشهای اخیر حاکی است اپل حداقل چهار مورد از بهترین سرویسهای VPN را در ۴ جولای ۲۰۲۴ از اپاستور خود حذف کرده است. انتظار میرود سرویسهای بیشتری در روزهای آینده ناپدید شوند. البته باید بدانید کرملین (روسیه)، فعالترین کشور در زمینه حذف اپلیکیشنهای VPN نیست.
مطالعه اخیر درباره دسترسی به 50 برنامه محبوب VPN در سراسر جهان، در فروشگاههای گوگل و اپل نشان داد مدال طلای مسدودسازی برنامهها، بار دیگر به چین میرسد!
محققان پروژه App Censorship، هیچ برنامه VPN را در اپاستور اپل در چین، که تنها یکی از دو پلتفرم موجود در این کشور است، مشاهده نکردند.
بنجامین اسماعیل، مدیر پروژه App Censorship میگوید: «نه تنها سرویسها و سرورهای آن VPNها توسط مقامات مسدود میشود یا هدف قرار میگیرد، بلکه چین، واقعا از طریق اپل تضمین میکند هیچکس حتی نمیتواند آنها را دانلود کند.»
همچنین ایران، روسیه و ترکمنستان، به دلیل سانسور دولتی، در سطح پایین به VPN دسترسی دارند.
یکی از ارائهدهندگان محبوب که تحتتاثیر قرار گرفته، در گفتگو با TechRadar تایید کرد که در سال ۲۰۲۳ به دلایل اخلاقی و قانونی از فروشگاههای برنامه روسیه خارج شده است. همچنین با توجه به اینکه محصول این شرکت، در حال حاضر، در فروشگاه گوگلپلی ایران مسدود شده، در معرض خطر قرار گرفته است (فروشگاه اپلیکیشن اپل و همچنین گوگلپلی در ایران ممنوع هستند.)
این یافتهها بهویژه نگرانکننده هستند، زیرا برنامههای VPN، منبع حیاتی برای فرار از نظارت و سانسور آنلاین محسوب میشوند. ویپیان، یک نرمافزار امنیتی است که اتصالات اینترنتی را رمزگذاری میکند تا ناشناس بودن شما را هنگام مرور وب افزایش دهد. همزمان، برنامههای VPN، آدرس IP واقعی شما را پنهان میکنند و به شما امکان میدهند از محدودیتهای جغرافیایی، از جمله مسدودسازی رسانههای اجتماعی تحمیلی توسط دولت عبور کنید.
در حالی که محدودیتهای اینترنتی همچنان در حال افزایش است، بد نیست اشاره کنیم با افزایش استفاده از VPN در جهان، گروه حمایت از حقوق دیجیتال Access Now، سال ۲۰۲۳ را به عنوان «بدترین سال ثبتشده برای قطعی اینترنت» از زمان شروع نظارت این مجموعه در سال ۲۰۱۶ توصیف کرده است. سانسور VPN نیز در بین کشورهایی که در معرض خطر بیشتر هستند، افزایش مییابد.
البته گفتنی است نتایج پروژه App Censorship، فینفسه مربوط به سطوح سانسور نیست.
اسماعیل، مدیر این پروژه میگوید: «آنچه از نظر اطلاعات میتوانیم ارائه دهیم، به سادگی دسترسی در مقابل عدم دسترسی است. هیچ الگوریتمی وجود ندارد که سانسور را تشخیص دهد، زیرا سانسور درباره قصد انجام آن است. چرا حذف شد؟ چرا در دسترس نیست؟ همه باید بیشتر تحقیق کنند تا دلایل آن را درک شود.»
عدم دسترسی به VPN، تنها بخشی از این مشکل است. به عنوان مثال، علیرغم اینکه اکنون اپل در روسیه، برنامههای VPN بیشتری را حذف میکند، کرملین عموما تمایل دارد به جای حذف برنامهها از پلتفرمها، استفاده از آنها را به طور مستقیم از سرور مسدود کند. به همین دلیل برخی از ارائهدهندگان VPN روی تکنیکهای پیچیدهتر ضدسانسور سرمایهگذاری کردهاند تا از کنترل مقامات فرار کنند.
با تمام این تفاسیر اکنون پرسش اینجاست که آیا روند فزاینده حذف برنامههای VPN میتواند فصل دیگری در این بازی ناتمام موش و گربه باشد؟
مشروح گزارش App Censorship را در همین صفحه بخوانید.
