سمیه مهدوی پیام
تفاهم‌نامه چهارساله معاونت علمی و شهرداری تهران با هدف حل مسائل شهری، توسعه زیرساخت‌های نوآوری و ایجاد بازار برای محصولات دانش‌بنیان امضا شد؛ توافقی که موفقیت آن به تبدیل تعهدات به پروژه‌های عملیاتی و اثرگذار بر زندگی شهروندان بستگی دارد.
به گزارش عصر ارتباط تفاهم‌نامه همکاری میان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری و شهرداری تهران با حضور حسین افشین، معاون علمی رئیس‌جمهور و علیرضا زاکانی، شهردار تهران، به امضا رسید. این توافق در ۹ ماده و با افق زمانی چهار سال، توسعه فناوری و نوآوری شهری، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و بهره‌گیری از راهکارهای فناورانه برای حل چالش‌های پایتخت را دنبال می‌کند.
بر اساس مفاد تفاهم‌نامه، اجرای پروژه‌های پیشران در حوزه حمل‌ونقل هوشمند و برقی، انرژی‌های پاک، مدیریت پسماند، ایمنی و تاب‌آوری و سلامت دیجیتال شهری در دستور کار قرار می‌گیرد. توسعه مراکز و نواحی نوآوری شهری، ایجاد آزمایشگاه‌های زنده برای آزمودن راهکارهای فناورانه در محیط واقعی شهر، حمایت از پژوهش‌های تحصیلات تکمیلی در حوزه مدیریت شهری و تأمین مسکن نخبگان و متخصصان نیز از دیگر محورهای این همکاری است.
یکی از مهم‌ترین بخش‌های توافق، ایجاد زمینه برای ورود محصولات دانش‌بنیان به چرخه تأمین نیازهای شهرداری تهران است. اولویت‌دهی به خرید محصولات ایران‌ساخت و پیش‌بینی سازوکارهای تضمین خرید می‌تواند به یکی از موانع مهم شرکت‌های فناور، یعنی دشواری دسترسی به بازار و تبدیل محصول به کسب‌وکاری پایدار، پاسخ دهد.
بر اساس تقسیم کار پیش‌بینی‌شده، معاونت علمی از هدایت شرکت‌های دانش‌بنیان به سمت نیازهای مدیریت شهری، توسعه مراکز نوآوری، تجاری‌سازی فناوری، حفاظت از مالکیت فکری و پشتیبانی از پژوهش‌های مشترک حمایت می‌کند. در مقابل، شهرداری تهران باید نیازهای فناورانه خود را اعلام کند، فضاهای لازم برای توسعه مراکز نوآوری را فراهم آورد و با ایجاد سازوکارهای خرید و مشارکت در تأمین مالی، امکان استفاده از محصولات فناورانه را افزایش دهد.
برای پیگیری تعهدات نیز تشکیل کارگروه مشترک ظرف یک ماه پس از امضای تفاهم‌نامه پیش‌بینی شده است. این کارگروه مسئول تدوین برنامه‌های عملیاتی سالانه، تعیین شاخص‌های کلیدی عملکرد و ارزیابی میزان پیشرفت توافق خواهد بود.
- افشین: تهران ظرفیت تبدیل‌شدن به شهر شناختی را دارد
حسین افشین در این مراسم، تحول فناوری شهری را فراتر از دیجیتالی‌کردن خدمات دانست و بر ضرورت پیوند مؤثر میان علم، فناوری و اقتصاد تأکید کرد. به گفته او، سیاست‌گذاری در حوزه دانش‌بنیان باید از حمایت صرف از شرکت‌ها فراتر برود و به تقویت زنجیره‌هایی منجر شود که دانش و نوآوری را به توان اقتصادی و فناورانه تبدیل می‌کنند.
افشین با تشریح روند تحول شهرها از الگوهای سنتی و دیجیتال به شهرهای هوشمند، دانشی و شناختی، توضیح داد که شهر شناختی علاوه بر استفاده از داده و فناوری، از تجربه‌های گذشته یاد می‌گیرد و با دریافت بازخورد، عملکرد خود را به‌صورت مستمر اصلاح می‌کند.
او معتقد است تهران ظرفیت حرکت به سمت این الگو را دارد و می‌تواند به نمونه‌ای برای سایر شهرهای کشور تبدیل شود. ایجاد پارک علم و فناوری شهری و توسعه مراکز نوآوری در متن شهر، از جمله اقداماتی است که می‌تواند ارتباط شرکت‌های فناور با نیازهای مدیریت شهری و زندگی روزمره مردم را تقویت کند.
معاون علمی رئیس‌جمهور همچنین بر ضرورت تعریف دقیق مسائل شهری برای هدایت پژوهش‌های دانشگاهی تأکید کرد. به گفته او، مسائل اولویت‌دار تهران می‌تواند در قالب فراخوان‌های پژوهشی در اختیار استادان و محققان قرار گیرد تا از ظرفیت بنیاد ملی علم ایران برای توسعه راهکارهای علمی و کاربردی استفاده شود.
افشین با اشاره به ظرفیت دانشگاه‌ها، نخبگان و شرکت‌های دانش‌بنیان، تأکید کرد که برخورداری از نیروی انسانی متخصص به‌تنهایی کافی نیست و باید میان توان علمی کشور و نیازهای واقعی جامعه ارتباط برقرار شود. توسعه صنایع خلاق و بهره‌گیری از ظرفیت‌های فرهنگی و هنری شهر برای خلق ارزش اقتصادی نیز از دیگر زمینه‌های همکاری مورد اشاره او بود.
- زاکانی: فناوری باید در زندگی مردم دیده شود
علیرضا زاکانی، شهردار تهران، نیز استفاده از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان، دانشگاه‌ها و مجموعه‌های فناور را ضرورتی برای حل مسائل پایتخت دانست. به گفته او، همکاری مدیریت شهری با معاونت علمی و مجموعه‌های دانشگاهی می‌تواند به ارتقای خدمات شهری و شکل‌گیری الگویی از توسعه مبتنی بر دانش برای سایر شهرهای کشور کمک کند.
زاکانی تأکید کرد که دستیابی به شهری هوشمند و خلاق به همکاری مستمر میان نهادهای علمی، اجرایی و فناور نیاز دارد و ظرفیت‌های موجود باید در خدمت پاسخ‌گویی به نیازهای واقعی شهر قرار گیرند.
از نگاه شهردار تهران، نتیجه این همکاری نباید صرفاً با تعداد پروژه‌ها یا توسعه زیرساخت‌های فناورانه سنجیده شود؛ شهروندان باید آثار آن را در زندگی روزمره، از طریق بهبود خدمات، افزایش رفاه و تسهیل امور مشاهده کنند.
