سمیه مهدوی پیام
شرکت تحلیل بلاکچینChainalysis اعلام کرده روسیه، ایران و کرهشمالی در سال ۲۰۲۵ از ارزهای دیجیتال برای تداوم جابهجایی منابع مالی خود در شرایط تحریم استفاده کردهاند. این گزارش نشان میدهد رمزارزها به مسیری رو به رشد برای دور زدن تحریمها، سرقتهای مالی و انجام تراکنشهای محدودشده، تبدیل شدهاند.
بر اساس گزارش indiatoday، از رسانههای معتبر هند در حوزه سیاست، اقتصاد، فناوری، بینالملل و کسبوکار، دادههای Chainalysis، نشان میدهد روسیه، ایران و کرهشمالی، با وجود تحریمهای گسترده غرب، بهطور فزایندهای از ارزهای دیجیتال برای حفظ جریان انتقال پول استفاده میکنند. این گزارش برآورد میکند نهادها و شبکههای تحتتحریم در سال ۲۰۲۵، حدود ۱۰۴ میلیارد دلار (حدود ۹.۹۲ لاخ کرور روپیه هند) تراکنش رمزارزی انجام دادهاند.
یافتههای این گزارش نشان میدهد داراییهای دیجیتال به ابزار مالی با اهمیت روزافزون برای کشورها و سازمانهایی تبدیل شدهاند که دسترسی آنها به نظام بانکی سنتی قطع شده است. در حالی که آمریکا و متحدان غربیاش، طی سالهای اخیر تحریمها را تشدید کردهاند، این گزارش حاکی است ارزهای دیجیتال، راههای تازهای برای انتقال پول در آن سوی مرزها و کاهش وابستگی به شبکههای مالی متعارف فراهم کردهاند.
- افزایش چشمگیر فعالیتهای رمزارزی مرتبط با تحریمها
بر اساس گزارش جرایم رمزارزی ۲۰۲۶ شرکت تحلیل بلاکچین Chainalysis، فعالیتهای رمزارزی مرتبط با نهادهای تحتتحریم در سال ۲۰۲۵ بهشدت افزایش یافته است. این گزارش برآورد میکند ارزش تراکنشهای غیرقانونی ارزهای دیجیتال در سال گذشته، دستکم به ۱۵۴ میلیارد دلار رسیده که نسبت به سال قبل ۱۶۲ درصد رشد داشته است.
افزایش تراکنشهای مرتبط با نهادهای تحتتحریم و شبکههای وابسته به دولتها حتی چشمگیرتر بوده است؛ بهطوری که این رقم نسبت به سال قبل ۶۹۴ درصد افزایش یافته و به حدود ۱۰۴ میلیارد دلار رسیده است.
این آمار نشان میدهد با وجود تشدید اقدامات نظارتی و اجرایی از سوی نهادهای قانونگذار، دولتهای تحتتحریم و سازمانهای وابسته به آنها، همچنان از طریق فناوری بلاکچین، در حال یافتن مسیرهای جایگزین برای انجام مبادلات مالی هستند.
یکی از مهمترین یافتههای گزارش به A7A5، یک استیبلکوین با پشتوانه روبل که در سال ۲۰۲۴ راهاندازی شد، مربوط میشود. بنا بر گزارشها، تنها طی یک سال، ارزش تراکنشهای انجامشده با این توکن دیجیتال به ۹۳.۳ میلیارد دلار رسیده و آن را به یکی از بزرگترین شبکههای رمزارزی مرتبط با اقتصادهای تحتتحریم تبدیل کرده است.
بنا بر اعلام شرکت Chainalysis، در حال حاضر، استیبلکوین A7A5، به یک سازوکار مهم برای پرداخت شرکتهای روسی و نهادهای تحتتحریم تبدیل شده که با وجود محدودیتهای اعمالشده توسط آمریکا و اتحادیه اروپا، بهدنبال دسترسی به بازارهای بینالمللی هستند.
اگرچه چند صرافی رمزارزی مرتبط با این توکن، تاکنون از سوی دولتهای غربی تحریم شدهاند، اما گسترش سریع استفاده از آن نشان میدهد تقاضا برای سامانههای پرداخت جایگزین، همچنان در حال افزایش است.
بر اساس این گزارش، شرکت تحلیل بلاکچینChainalysis اعلام کرده دادههای بلاکچین نشان میدهد داراییهای دیجیتال بهطور فزایندهای از سوی شبکههای مرتبط با ایران برای دور زدن تحریمها، تسهیل معاملات مرتبط با نفت و پشتیبانی از سایر فعالیتهای مالی محدودشده، استفاده شدهاند.
- کرهشمالی و رکورد جدید سرقت رمزارز
بر اساس این گزارش، کرهشمالی در سال ۲۰۲۵، موفقترین سال خود را از نظر سرقت ارزهای دیجیتال پشت سر گذاشته است. هکرهای مرتبط با پیونگیانگ در طول این سال، بیش از ۲ میلیارد دلار دارایی دیجیتال به سرقت بردند؛ رقمی که این عملیات را به یکی از بزرگترین کارزارهای جرایم سایبری تحتحمایت دولت در تاریخ تبدیل کرده است.
در همین راستا، نهادهای اطلاعاتی غربی بر این باورند بخشی از این منابع مالی سرقتشده، برای تأمین هزینههای برنامههای تسلیحات هستهای و موشکهای بالستیک کرهشمالی استفاده میشود.
یکی از مهمترین مواردی که در این گزارش به آن اشاره شده، حمله سایبری فوریه ۲۰۲۵ به صرافی رمزارزیBybit است که در جریان آن، حدود ۱.۵ میلیارد دلار توکن اتریوم سرقت شد. مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی (CSIS)، این حمله را به لازاروس (Lazarus)، گروه هکری بدنام وابسته به کرهشمالی، نسبت داده است. این گروه سالهاست به انجام حملات سایبری برای کسب ارز خارجی به نفع حکومت منزوی این کشور متهم میشود.
- چرا متوقف کردن جریانهای رمزارزی دشوار است؟
برخلاف نظامهای بانکی سنتی، ارزهای دیجیتال بر بستر شبکههای غیرمتمرکز بلاکچین فعالیت میکنند که تحتکنترل هیچ دولت یا مؤسسه مالی واحدی نیستند. همین ویژگی، رمزارزها را به ابزاری جذاب برای کشورهای تحتتحریم، گروههای مجرم و هکرهای سایبری تبدیل کرده تا منابع مالی خود را در خارج از کانالهای مالی متعارف جابهجا کنند.
اگرچه هر تراکنش روی بلاکچین، بهطور دائمی و عمومی ثبت میشود، اما شناسایی افراد پشت کیفپولهای دیجیتال، بهویژه زمانی که تراکنشها از چند صرافی یا خدمات ارتقادهنده حریم خصوصی عبور میکنند، همچنان برای محققان و نهادهای نظارتی دشوار است.
این گزارش تأکید میکند اگر دولتها قصد دارند استفاده فزاینده از داراییهای دیجیتال برای دور زدن تحریمها و تأمین مالی فعالیتهای غیرقانونی را مهار کنند، تقویت همکاریهای بینالمللی و اعمال مقررات سختگیرانهتر بر صرافیهای ارز دیجیتال، ضروری خواهد بود.
با وجود ادامه اقدامات ایالات متحده، اتحادیه اروپا و بریتانیا، علیه صرافیهای رمزارزی و شبکههای پولشویی، افزایش چشمگیر فعالیتهای رمزارزی مرتبط با نهادهای تحتتحریم نشان میدهد تلاشهای اجرایی برای مقابله با این روند، همگام با سرعت تحول اکوسیستم مالی دیجیتال پیش نمیرود.
