گروه فنآوا در بیستونهمین نمایشگاه بینالمللی الکامپ، تنها با هدف معرفی محصولات و خدمات خود حضور نداشت؛ بخشی از تمرکز این گروه در این دوره، نمایش ظرفیتهای سرمایهگذاری و معرفی استارتاپهایی بود که طی یک سال اخیر تحت حمایت و سرمایهگذاری فنآواسیستم قرار گرفتهاند. استارتاپهایی فعال در حوزههایی همچون هوش مصنوعی، امنیت غذایی، کشاورزی، آموزش، گردشگری و سلامت که هر یک در مراحل متفاوتی از توسعه محصول و ورود به بازار قرار دارند.
حضور این کسبوکارها در الکامپ، با سه هدف اصلی دنبال شد؛ توسعه بازار محصولات آماده و جذب مشتری، اعتبارسنجی ایدهها و دریافت بازخورد مستقیم از بازار و در نهایت، شناسایی شرکای استراتژیک برای توسعه کسبوکارها. رویکردی که نشان میدهد فنآواسیستم قصد دارد نقش خود را صرفاً بهعنوان یک سرمایهگذار مالی تعریف نکند و از ظرفیتهای گروه فنآوا برای ایجاد بازار، توسعه محصول و شکلدهی به کسبوکارهای جدید استفاده کند.
حامد فرهمند معین، مدیرعامل شرکت فنآواسیستم، در گفتوگو با عصر ارتباط درباره رویکرد این مجموعه در حوزه سرمایهگذاری توضیح داد: امسال با مجموعهای از استارتاپهایی که طی یک سال اخیر روی آنها سرمایهگذاری کردهایم، در نمایشگاه حضور پیدا کردیم. فنآواسیستم بهعنوان هاب سرمایهگذاری گروه فنآوا، تلاش میکند استارتاپهای مستعد سرمایهگذاری و کسبوکارهایی را که میتوانند زنجیره ارزش گروه را تکمیل کنند، شناسایی کند.
- سرمایهگذاری از Seed تا Series B
یکی از نکات قابل توجه در رویکرد فنآواسیستم، ورود به مراحل مختلف رشد استارتاپهاست. به گفته مدیرعامل این شرکت، سرمایهگذاریها از مرحله Seed، یعنی مراحل ابتدایی شکلگیری و توسعه یک کسبوکار، تا مراحل Series A و Series B انجام میشود.
فرهمند معین میگوید: در این مسیر، در مراحل Seed، Series A و Series B در استارتاپها سرمایهگذاری میکنیم و حوزههایی مانند امنیت غذایی، کشاورزی، آموزش، گردشگری و هوش مصنوعی از اولویتهای اصلی سرمایهگذاری ما هستند.
این رویکرد به فنآواسیستم اجازه میدهد که متناسب با میزان بلوغ هر کسبوکار، مدل سرمایهگذاری متفاوتی داشته باشد؛ از حمایت از یک تیم در مراحل ابتدایی و اعتبارسنجی ایده تا ورود به کسبوکارهایی که محصول آماده دارند و در آستانه توسعه بازار قرار گرفتهاند.
با این حال، آنچه در صحبتهای مدیرعامل فنآواسیستم بیش از موضوع سرمایهگذاری مالی مورد تأکید قرار میگیرد، استفاده از ظرفیتهای گروه فنآوا برای رشد کسبوکارهای سرمایهپذیر است.
فرهمند معین تأکید میکند: هدف ما صرفاً سرمایهگذاری روی استارتاپها نیست؛ بلکه به دنبال آن هستیم که ضمن تکمیل زنجیره ارزش گروه فنآوا، بیزینسلاینهای جدیدی نیز برای گروه ایجاد کنیم. این کسبوکارها عمدتاً میتوانند مبتنی بر هوش مصنوعی و فناوریهای آینده باشند.
به این ترتیب، مدل مورد نظر فنآواسیستم را میتوان ترکیبی از سرمایهگذاری و توسعه کسبوکار دانست؛ مدلی که در آن استارتاپ علاوه بر دریافت سرمایه، میتواند از ظرفیتهای بازار، زیرساخت، شبکه ارتباطی و تجربه گروه فنآوا نیز بهرهمند شود.
- از ۱۵۰۰ ایده تا سرمایهگذاری روی هفت تیم
یکی از مسیرهای شناسایی تیمهای مستعد برای سرمایهگذاری، برگزاری رویداد نواتک بوده است؛ رویدادی که به گفته مدیرعامل فنآواسیستم، نخستین دوره آن با استقبال قابل توجهی از سوی تیمهای فناور و صاحبان ایده همراه شده است.
فرهمند معین درباره این رویداد میگوید: اخیراً نخستین دوره رویداد نواتک را برگزار کردیم و برنامهریزی برای دوره دوم این رویداد نیز در حال انجام است. در دوره نخست، بیش از هزار و ۵۰۰ طرح و ایده وارد رویداد شد که از میان آنها حدود ۳۰۰ طرح به مرحلهای رسیدند که امکان ارائه یک MVP اولیه را داشتند.
در این رابطهMVP یا حداقل محصول پذیرفتنی، نسخه اولیهای از یک محصول است که امکان بررسی قابلیتهای اصلی و دریافت بازخورد از بازار را فراهم میکند. عبور حدود ۳۰۰ طرح از مرحله اولیه و رسیدن آنها به این نقطه، نشاندهنده حجم قابل توجهی از ایدهها و تیمهایی است که در فرآیند ارزیابی نواتک مورد بررسی قرار گرفتهاند.
به گفته مدیرعامل فنآواسیستم، از میان این طرحها، ۲۰ طرح به مرحله نهایی رسیدند؛ تیمهایی که پروتوتایپ خود را آماده کرده بودند و در حوزههای مختلف فعالیت میکردند.
وی ادامه میدهد: در نهایت ۱۰ طرح برگزیده شدند و پنج تیم برتر نیز محصولات خود را در رویداد ارائه کردند و سه تیم نخست موفق به دریافت جایزه شدند.
اما فرآیند نواتک با انتخاب برگزیدگان به پایان نرسید. در ادامه، تعدادی از تیمها برای ورود به مرحله سرمایهگذاری مورد بررسی قرار گرفتند.
فرهمند معین میگوید: در ادامه، از میان این تیمها تقریباً هفت تیم را برای سرمایهگذاری انتخاب کردیم و روی آنها سرمایهگذاری انجام شد. امیدواریم دو یا سه تیم از این مجموعه بتوانند با حمایتهای گروه فنآوا و دسترسی به بازاری که گروه میتواند در اختیار آنها قرار دهد، لید و کاربران اولیه خود را جذب کنند و بهعنوان یک محصول جدی وارد بازار شوند.
این بخش از رویکرد فنآواسیستم نشان میدهد که هدف از برگزاری رویداد نواتک، صرفاً برگزاری یک رویداد نوآورانه و انتخاب چند تیم برتر نبوده است؛ بلکه این رویداد بهعنوان یکی از مسیرهای تأمین جریان سرمایهگذاری و شناسایی فرصتهای جدید کسبوکار برای گروه تعریف شده است.
- سه هدف فنآوا از حضور استارتاپها در الکامپ
حضور استارتاپهای تحت سرمایهگذاری فنآواسیستم در الکامپ نیز بر اساس همین رویکرد طراحی شده بود. به گفته فرهمند معین، این حضور سه هدف مشخص داشت.
او توضیح میدهد: ما در نمایشگاه سه هدف اصلی را دنبال میکردیم. بخشی از استارتاپهایی که روی آنها سرمایهگذاری کردهایم، محصول آماده دارند و در مرحله توسعه بازار و جذب مشتری هستند.
در این گروه، هدف اصلی حضور در نمایشگاه، معرفی محصول به مشتریان بالقوه و ایجاد فرصت برای مذاکره و توسعه بازار بود.
فرهمند معین در همین زمینه به محصول نیکساکال اشاره میکند و میگوید: این محصول یک راهکار Enterprise است که شرکتها میتوانند برای کاهش هزینههای کالسنتر خود از آن استفاده کنند. این محصول در نمایشگاه توانست توسعه بازار خوبی داشته باشد و مشتریان مناسبی جذب کند.
به این ترتیب، الکامپ برای برخی از استارتاپها به یک محیط واقعی برای آزمون بازار تبدیل شد؛ محیطی که در آن میتوان محصول را مستقیماً در برابر مشتریان بالقوه قرار داد و میزان استقبال، نیازها و قابلیت تبدیل مذاکره به فروش را بررسی کرد.
- اعتبارسنجی ایدهها؛ آیا بازار واقعاً محصول را میخواهد؟
دسته دوم کسبوکارهایی بودند که هنوز در مراحل اولیه توسعه قرار داشتند. در مورد این گروه، مسئله اصلی نه فروش فوری، بلکه پاسخ به یک پرسش اساسی بود: آیا بازار واقعاً این محصول را میخواهد؟
مدیرعامل فنآواسیستم میگوید: دسته دوم، محصولاتی بودند که در مراحل اولیه و برای اعتبارسنجی ایده روی آنها سرمایهگذاری کرده بودیم. در مورد این محصولات، هدف ما این بود که ببینیم آیا اساساً ایده در بازار پذیرش دارد و برای مشتریان جذاب است یا خیر.
آرکینو یکی از نمونههای این بخش بود؛ محصولی که در الکامپ با فعالان و سازندگان صنعت ساختمان در معرض تعامل قرار گرفت.
فرهمند معین درباره بازخوردهای دریافتشده از این محصول میگوید: در نمایشگاه سازندگان و فعالان صنعت ساختمان با محصول گفتوگو کردند و بازخوردهای خوبی درباره جذابیتهای آن دریافت کردیم. چنین بازخوردهایی برای ما در مرحله اعتبارسنجی ایده بسیار مهم است.
در واقع، نمایشگاه در اینجا نقش یک محیط آزمایش واقعی را ایفا میکند؛ جایی که سرمایهگذار میتواند پیش از اختصاص منابع بیشتر، واکنش بازار و مشتریان احتمالی را بسنجد.
- جستوجوی شریک استراتژیک برای استارتاپها
اما گروه سوم کسبوکارها، استارتاپهایی بودند که هدف از حضور آنها در الکامپ، پیدا کردن شریک استراتژیک بود.
فرهمند معین در این خصوص میگوید: برای برخی دیگر از محصولات نیز به دنبال پیدا کردن شریک استراتژیک بودیم. برای مثال، محصول بومو در حوزه گردشگری و محصول چیت در حوزه سلامت، از جمله کسبوکارهایی بودند که برای آنها مذاکراتی با هلدینگها و شرکای استراتژیک انجام دادیم.
به گفته وی، برخی از مجموعههای حاضر در مذاکرات حتی علاقهمند بودند فراتر از سرمایهگذاری مالی، بهعنوان شریک و کوفاندر در توسعه این کسبوکارها مشارکت کنند.
او میافزاید: برخی از این مجموعهها علاقهمند بودند بهعنوان کوفاندر وارد همکاری شوند و در کنار سرمایهگذاری، در توسعه کسبوکار نیز نقش داشته باشند.
چنین مدلی میتواند برای استارتاپهایی که از مرحله ایده عبور کردهاند اما برای رشد به دانش بازار، شبکه ارتباطی، کانال فروش یا شریک صنعتی نیاز دارند، اهمیت زیادی داشته باشد.
- الکامپ؛ سه هدف و یک نتیجه مثبت
در مجموع، به گفته مدیرعامل فنآواسیستم، هر سه هدف اصلی حضور استارتاپها در الکامپ تا حدود زیادی محقق شده است.
فرهمند معین با اشاره به تعداد و نوع بازدیدکنندگان و مذاکرات انجامشده میگوید: فکر میکنم هر سه هدف ما تا حدود زیادی موفق بوده است؛ البته در برخی حوزهها موفقیت بیشتر و در برخی کمتر بود، اما امیدواریم در ادامه نمایشگاه نیز این روند را ادامه دهیم.
این ارزیابی نشان میدهد که الکامپ برای فنآواسیستم تنها یک ویترین برای نمایش استارتاپها نبوده، بلکه بخشی از فرآیند توسعه کسبوکار، اعتبارسنجی و ایجاد ارتباطات جدید محسوب شده است.
- نواتک ۲؛ تمرکز بر تیمهای آماده سرمایهگذاری
فنآواسیستم در ادامه این مسیر، قصد دارد مدل نواتک را نیز به سمت شناسایی تیمهای آمادهتر برای سرمایهگذاری هدایت کند.
مدیرعامل این شرکت درباره برنامه دوره دوم نواتک میگوید: در دوره دوم نواتک، عمدتاً به دنبال طرحهایی خواهیم بود که آماده سرمایهگذاری هستند؛ یعنی دیگر صرفاً در مرحله ایده نباشند و محصولی آماده داشته باشند که بتوان سرمایهگذاری بزرگتری روی آن انجام داد و در مدت کوتاهی وارد بازار کرد.
این تغییر رویکرد میتواند به معنای کوتاهتر شدن فاصله میان شناسایی یک تیم و ورود آن به بازار باشد؛ موضوعی که در فضای رقابتی کسبوکارهای فناورانه اهمیت زیادی دارد.
فرهمند معین ادامه میدهد: برنامه ما این است که با شناسایی چنین تیمهایی، مسیر سرمایهگذاری و ورود محصول به بازار را کوتاهتر کنیم و بتوانیم از ظرفیتهای گروه فنآوا برای رشد آنها استفاده کنیم.
- فنآوا و ساخت آینده فناوری با سرمایهگذاری چابک
مدیرعامل فنآواسیستم در پایان، نقش این مجموعه را بخشی از یک نیاز راهبردی در ساختار گروه فنآوا میداند؛ نیازی که به گفته او، به شناسایی سریع فرصتهای جدید و فناوریهای آینده مربوط میشود.
فرهمند معین میگوید: به اعتقاد من، فنآوا یک زنجیره مفقوده در درون خود داشت و آن، وجود مجموعهای بود که بتواند با چابکی، استارتاپها، فرصتهای برتر و فناوریهای آینده را شناسایی کند و از دل آنها آینده گروه را بسازد.
او درباره چشمانداز این مجموعه نیز تأکید میکند: آیندهای که ما به دنبال آن هستیم، این است که گروه فنآوا بتواند متناسب با فناوریهای آینده، چابک و سریع حرکت کند، کسبوکارهای جدید را شکل دهد و از طریق سرمایهگذاری هدفمند، زنجیره ارزش خود را توسعه دهد.
بر این اساس، حضور فنآواسیستم در الکامپ ۲۹ را میتوان نشانهای از تلاش گروه فنآوا برای توسعه یک مدل جدید از رشد دانست؛ مدلی که در آن سرمایهگذاری، نوآوری و توسعه کسبوکار در کنار یکدیگر قرار میگیرند.
در این مدل، استارتاپ صرفاً دریافتکننده سرمایه نیست؛ بلکه میتواند بخشی از زنجیره ارزش آینده گروه باشد. از سوی دیگر، فنآوا نیز تلاش میکند با شناسایی فناوریهای نوظهور و تیمهای مستعد، بخشی از آینده کسبوکار خود را از مسیر سرمایهگذاری و همکاری با نسل جدید شرکتهای فناور شکل دهد.
اگر این رویکرد در ادامه با دسترسی واقعی استارتاپها به بازار، مشتریان، زیرساخت و شبکه ارتباطی گروه همراه شود، میتواند فنآواسیستم را از یک بازوی سرمایهگذاری صرف به یک هاب توسعه کسبوکار و نوآوری تبدیل کند؛ هابی که مأموریت آن نهفقط سرمایهگذاری روی امروز، بلکه شناسایی و ساخت کسبوکارهای فناوریمحور فرداست.
