آسیه فروردین
مرکز داده هوش مصنوعی استارگیت (Stargate)، متعلق به اوپناِیآی (OpenAI)، با ارزش ۳۰ میلیارد دلار که در ابوظبی در حال ساخت است، به هدف تهدید مستقیم نظامی از سوی ایران تبدیل شده است.
به گزارش techjuice، رسانه تخصصی فناوری و استارتاپها در پاکستان، در ویدئویی که در تاریخ ۴ آوریل منتشر شد، ابراهیم ذوالفقاری، سخنگوی سپاه پاسداران، نسبت به انجام اقدامات تلافیجویانه علیه تأسیسات مرتبط با ایالات متحده در منطقه هشدار داد و بهطور مشخص از پروژهStargate نام برد. این ویدئو همچنین شامل تصاویر ماهوارهای از محل احداث این مجموعه در منطقهای بیابانی بود.
مرکز داده استارگیت، حاصل سرمایهگذاری مشترک میان OpenAI، SoftBank، Oracle، Cisco، NVIDIA و شرکت اماراتیG42 است. این مرکز بهگونهای طراحی شده که از یک فاز اولیه با ظرفیت ۲۰۰ مگاوات در سال ۲۰۲۶، به ظرفیت نهایی ۱ گیگاوات در پردیسی به وسعت حدود ۱۹٫۲ کیلومتر مربع توسعه یابد. این پردیس، تا ۵ گیگاوات ظرفیت برنامهریزیشده خواهد داشت. پس از تکمیل، این مجموعه بزرگترین استقرار مرکز داده در خارج از ایالات متحده خواهد بود.
شرکت انویدیا (NVIDIA)، سامانههایGrace Blackwell GB300 را برای خوشههای پردازشگر گرافیکی (GPU) این مرکز تأمین میکند. سیسکو (Cisco)، مسئول زیرساختهای شبکه و امنیت است. اوراکل (Oracle)، در کنارOpenAI بهرهبرداری از این مجموعه را برعهده خواهد داشت. سافتبانک (SoftBank) نیز مبلغ ۱۰۰ میلیارد دلار به ابتکار گستردهتر استارگیت اختصاص داده؛ ابتکاری که علاوه بر پردیس ابوظبی، مجموعهای در ابیلین، مستقر در تگزاس را نیز شامل میشود.
سایت ابوظبی با هدف نشان دادن این موضوع طراحی شده که زیرساختهای محاسباتی هوش مصنوعی در سطح پیشرفته را میتوان در مقیاس بزرگ در کشورهای شریک خارج از ایالات متحده نیز مستقر کرد.
این مرکز داده، لایه فیزیکی توان محاسباتی زیرساختAPI شرکت OpenAI را تشکیل میدهد و وظیفه پشتیبانی از بارهای کاریِ (workloads) آموزش مدلها، استنتاج مدلهای مبتنی بر GPT و نیز سرویسهای عاملهای مختار هوش مصنوعی را برعهده دارد. به همین جهت هرگونه اختلال طولانیمدت در عملکرد این مجموعه میتواند بر تمام محصولات و فرایندهای وابسته به زیرساخت اوپناِیآی، از مشتریان سازمانی API گرفته تا خدمات مصرفکننده مانند چتجیپیتی (ChatGPT)، تأثیر بگذارد.
این تهدید، توجهات را به خطرات مرتبط با زیرساختهای فیزیکی در صنعت هوش مصنوعی نیز جلب کرده است.
مراکز دادهای در این ابعاد، به سالها برنامهریزی نیاز دارند، مستلزم ساختوسازهای تخصصی هستند و به زنجیرههای تأمینی وابستهاند که هماکنون نیز تحتفشار تقاضای جهانی برای نیمههادیها قرار دارند. همچنین باید توجه داشت که این تأسیسات در کوتاهمدت، قابل جایگزینی نیستند.
پیشتر نیز در مارس ۲۰۲۶، اختلالات منطقهای بر مراکز دادهAmazon AWS در امارات متحده عربی و بحرین تأثیر گذاشت و باعث بروز قطعی خدمات در بخشهای مختلف شد.
پیشبینی میشود ارزش بازار جهانی زیرساختهای هوش مصنوعی تا سال ۲۰۲۹ از ۴۰۰ میلیارد دلار فراتر برود.
تهدید علیه پروژه استارگیت، بیانگر موازنه بین مزایای احداث مراکز داده در مناطق برخوردار از منابع انرژی و هزینههای مناسب با ریسکهای امنیتی مرتبط با این مناطق است. مقامات امارات متحده عربی، تاکنون واکنش عمومی به این موضوع نشان ندادهاند و این مرکز نیز هنوز به ظرفیت کامل عملیاتی خود نرسیده است.
